Jump to content

Gleann Chapall

O Uicipeid
Gleann Chapall

Map
55°0′0″N 3°35′0″W
Suidheachadh
Dùthaich Alba
Comhairle Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
Siorrachd Siorrachd Chille Chuithbeirt
Feartan fiosaigeach
Àireamh-shluaigh 610 (2011)
Àireamh fòn 01387
Duilleag oifigeil

‘S e baile beag dùthchasail air iomall Dhùin Phris, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Gleann Chapall (Beurla: Glencaple).[1] Tha e suidhichte aig ìre na mara,[2] san ear Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phrìs ro 1975), eadar An Abaid Ùr agus Inbhir Anainn, aig inbhir na h-aibhne Nid. Tha e 34km air falbh bho Chille Chuithbeirt, 102km bho Ghlaschu, 93km bhon An t-Sròn Reamhar agus 108km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 610 duine a’ fuireach anns a' bhaile[3] agus 's e Beurla a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Gleann Chapall. Tha eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air iasgach[4] agus turasachd. Tha taigh-òsta,[5] ionad nan con[6] agus ionad turasachd[7] anns a’ bhaile cuideachd. Taobh fhoghlaim, tha bun-sgoil ann,[8] ach feumar a dhol dhan àrd-sgoil ann an Dùn Phris.

Freumhan an Ainm

[deasaich | deasaich an tùs]

A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha a h-uile coltas ann gur ann às a' Ghàidhlig fhèin a tha ainm a' bhaile.[9] Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Dhùn Phrìs fhèin anns an 14mh Linn.[10]

Thogadh Caisteal Chille Bhlàthain[11] an seo san 13mh Linn air tobhtaichean daingneach Ceilteach, ach cha do deach am baile a stèidheachadh gus 1747[12] agus bha e na phort airson Dùn Phris, leis gu bheil e na b' fhaisg air an Linne Shalmhaigh agus o chionn 's gu robh an abhainn in-sheòlta aig toiseach tòisichidh an 19mh Linne. Bhathar a' togail bàtaichean sa bhaile bho 1806 gu ruige 1858 sa ghàrradh MhicThòmais [13] ann am bitheantas dà dhuibh gach bliadhna.

Iomraidhean

[deasaich | deasaich an tùs]
  1. ↑ “Gleann Chapall”. Am Faclair Beag. Air a thogail 29mh dhen Fhaoilleach 2019.
  2. ↑ Falling Rain
  3. ↑ Weather Forecast
  4. ↑ Fishpal
  5. ↑ Nith Hotel
  6. ↑ Canine Rescue
  7. ↑ Caerlaverock Estate
  8. ↑ Caerlaverock Primary[dead link]
  9. ↑ Etymological Geography: Being a Classified List of Terms of Most Frequent Occurrence, T. A. Gibson, Dùn Èideann, 1835
  10. ↑ Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147
  11. ↑ Canmore
  12. ↑ Vision of Britain
  13. ↑ Ports