An t-Sròn Reamhar

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
An t-Sròn Reamhar
Stranraer - view west.JPG
Suidheachadh
Dùthaich Flag of Scotland.svg Alba
Ceàrn Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
Co-chomharran 54° 53′ 60″ Tuath
05° 01′ 60″ Iar
Feartan fiosaigeach
Àireamh-shluaigh 10,851 (2011[1])
Àireamh fòn 01988

‘S e baile meadhanach agus port gu math cudromach[2] faisg air Machair an Sgithich, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' anns An t-Sròin Reamhair (Beurla: Stranraer, Beurla Ghallta: Stranrawer). Tha e suidhichte eadar ìre na mara fhèin shìos aig a' chidhe agus 23m os cionn ìre na mara shuas air a' bheinn,[3] eadar Loch Rìoghaine, Bàgh Luis agus Na Rannaibh, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975). Tha e 309km air falbh bho Obar Dheathain, 118km bho Ghlaschu, 93km bho Dhùn Phrìs agus 165km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[4] 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh anns An t-Sròin Reamhair. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd, gu h-àraidh na bàtaichean. Taobh fhoghlaim, tha còig bun-sgoiltean agus aon àrd-sgoil ann.[5]

Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]

A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à sròn agus reamhar anns a' Ghàidhlig fhèin a tha an t-ainm, leis gu bheil e ann an tairbeart nàdarra ri taobh nan Rannaibh.[6] Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn, mòran bhliadhna an dèidh Chuimris, agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn.[7] A dh' aindeoin sin, tha cuid dhen beachd gur ann à seann chuimris a tha e, leis gu robh an cànan làidir air an àirde an iar-dheas na h-Alba an dèidh nan Ròmanach.[8] Tha cruth na tìre agus fuaimneachadh an ainm sa sgìre a' gabhail ris an teòiridh Ghàidhealach.

Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]

Chaidh baile a chlàradh faisg air Loch Rìoghaine le Ptolomy, ris an canadh Rerigonium, a tha a' ciallachadh Àite an Righ. Thathar dhen bheachd gur e An t-Sròn Reamhar neo Machair an Sgithich a bh' ann.[9] 'B e port-mara airson aiseig a tha ann. An sin bha seirbheis aiseagan a' ruith gu Beul-Feirste le Stena Line le seirbheisian gluasadach gu Machair an Sgithich ann an 2011.

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. Scotland's Census Result OnLine
  2. Port na Sròine Reamhaire
  3. Falling rain
  4. Distance from - to
  5. A' Chomhairle
  6. Studies in the Topography of Galloway, Sir Herbert Eustice Maxwell of Monreith, Constable, Dùn Èideann, 1887
  7. Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147
  8. The Brittonic Language in the Old North
  9. Roman Britain

Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]

  • Iomraidhean nam mapaichean airson comharradh-clèithe: NX 059 606