Collin

O Uicipeid
Jump to navigation Jump to search
Collin
Collin, allmhurach.jpg
Mapa dg collin.jpg
Suidheachadh
Dùthaich Flag of Scotland.svg Alba
Ceàrn Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
Co-chomharran 55° 04′ 02″ Tuath
03° 31′ 32″ Iar
Feartan fiosaigeach
Àireamh fòn 01461

‘S e baile beag dùthchasail air iomall Dhùin Phrìs, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann an Cuileann (Beurla: Collin). Tha e suidhichte aig 18m os cionn ìre na mara, air an àirde an ear-dheas Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Dhùn Phrìs ro 1975), eadar Mouswald agus Torthorwald, ri taobh an Uillt Lochar[1] agus Loch Roucan. Tha e 248km air falbh bho Obar Dheathain, 100km bho Ghlaschu, 19km bhon Inbhir Anainn agus 101km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[2] 's e Beurla a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Collin. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus dreuchdan ann an Dùn Phrìs. A bharrachd air sin, tha cladh[3] agus taigh-òsda[4] anns a’ bhaile. Taobh fhoghlaim, tha bun sgoil ann[5] ach feumar a dhol dhan àrd sgoil ann an Dùn Phrìs.

Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]

A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann às a' Ghàidhlig Cuileann a tha an t-ainm.[6] Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Dhùn Phrìs fhèin anns an 14mh Linn.[7]

Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]

Tha barpa ro eachdraidheil ann[8] agus chaidh ball-ceàirde Ceilteach a lorg an seo ann an 1966,[9] agus thogadh na Tormodaich caisteal agus cill an seo, air an robh Rokele, a chithear fhathast aig Rockallhead. Chaidh lùchairt thogail an seo leis an teaghlach Grierson, agus 's ann leotha a bhuineadh i gu ruige na 50an.[10] Rugadh Elizabeth Crichton ann an Collin ann an 1779.[11] Stèidhich ise an t-ospadal Crichton an Dùn Phrìs. 'S e breabadairean a bh' ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Collin san 19mh Linn agus dh'fhas am baile nuair a dh'fhosgladh an rathad mhòr eadar Cathair Luail agus Glaschu ann an 1825.[12] Tha Collin am broinn pharraist Torthorwald agus a-rèir carragh-chuimhne sa bhaile, fhuair 20 duine às a' pharraist bàs sa Chogadh Mòr[13] agus còignear eile san Darna Cogadh. Thogadh stèisean-rèile, air an robh Racks, an seo ann an 1848[14] ach dhùnadh ann an 1965 e.

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. Scottish Places
  2. Distances From
  3. Roucan Loch Crematroium
  4. Travel Lodge
  5. A' Chomhairle
  6. The Placenmes of Scotland, James B. Johnston, Dùn Èideann 1892
  7. Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147
  8. CAST
  9. Canmore
  10. Canmore
  11. Dumfries Companion
  12. Engineering Timetables
  13. Scottish War Memorials
  14. Lindsay, David M. E. (2002). G&SWR Register of stations, routes & lines. G&SWR Association. Pàirt 6.3, Duilleag