Gualan

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Gualan
[[Faidhle:|250px]]
Clàr pillteach
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Buadhan
Samhla C
Àireamh 6
Buidheann Gualain (16; IVa)
Ùine 2
Bloca p
Seòrsa Neo-mheatailtean
Buadhan stuthach
Dath Gun dath / Dubh
Buadhan atamach
Tomad atamach 12.011 [g/mol]
Comh-dhealbhadh [He]2s22p2
Coir ogsaideachaidh -4,0,+2,+4
1mh lùth aidheonachaidh 1086.46 [kJ/mol]
2mh lùth aidheonachaidh 2352.65 [kJ/mol]
3mh lùth aidheonachaidh 4620.50 [kJ/mol]

Is e eileamaid ceimigeach a tha ann an gualan, no carbon[1] le samhla C agus àireamh atamach 6. 'S e an siathamh eileamaid air a' Chlàr Pillteach agus is e neo-mheatailt a th' ann. Bidh gualan a' nochdadh ann an dà dhoigh gu nàdarrach, graifit is daoimean. Tha e ri fhaotainn cuideachd gu innealta ann an cruth air a bheil fullerene.

Is e an ceathramh eileamaid nas cumanta anns a' ghrian a tha ann an gualan.[2]

Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]

Ann an 1772, dhearbhaich Antoine Lavoisier gur an aon rud a bha ann daoimeann agus gual-fhiodha.

Ann an 1779, dhearbhaich Carl Wilhelm Scheele gur an aon rud a bha ann graifit agus gual-fhiodha.

Ann an 1789, liostaich Antoine Lavoisier gualan mar eileamaid.

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. http://www.anseotal.org.uk/results.jsp?query=carbon
  2. Emsley, John (2001). Nature's Building blocks. Oxford University Press. ISBN 0-19-850341-5. 

Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]