Platanum

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Platanum
Platinum crystals.jpg
Criostalan phlatanum.
Clàr pillteach
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Buadhan
Samhla Pt
Àireamh 78
Buidheann 10, niceal
Ùine 6
Bloca d
Seòrsa Meatailtean trastach
Buadhan stuthach
Dath Airgead-gheal
Teothachd leaghaidh 2041.4 K ​(1768.3 °C, ​3214.9 °F)
Teothachd goilidh 4098 K ​(3825 °C, ​6917 °F)
Buadhan atamach
Tomad atamach/Da 195.084(9)[1]
Comh-dhealbhadh atamach [Xe] 4f14 5d9 6s1
Cor ogsaideachaidh +6, +5, +4, +3, +2, +1, −1, −2
1mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1 870
2mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1 1971

'S e eileamaid cheimigeach a tha ann am platanum le samhla Pt agus àireamh atamach 78. 'S e meatailt trastach a tha ann. Tha na feartan phlatanum coltach ri na de bhuidheann phlatanum, dè tha paladium, ròdium, osmium, iridium agus rutenium. Tha e na mhealtailt uasal air sgath 's nach eil e ag iom-obraich gu furasta. Tha 6 iosatòpaichean nàdarra aig platanum, 192Pt, 194Pt, 195Pt, 196Pt, 198Pt (seasmhach) agus 190Pt, le leth-bheatha de 6.5(3) × 1011 bliadhna a thìde.

Taisgealadh[deasaich | deasaich an tùs]

Ann an 1748 dh'fhoillsich Antonio de Ulloa y Torre-Guiral a' chiad aithisg mu dheidhinn platanum.[2]

Cleachdadh[deasaich | deasaich an tùs]

Cleachdar platanum ann an catalais agus mar usgar. 'S e co-thàthaidhean phlatanum a tha anns nan drugaichean cisplatin, carboplatin agus oxaliplatin. Cleachdar na drugaichean seo an aghaidh aillse.

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. Coimisean air Pailteas Iosatòpach agus Tomadan Atamach, Tomadan atamach bun-tomasach (Beurla)
  2. http://dx.doi.org/10.1098/rstl.1749.0110