Platanum

Platanum
Criostalan phlatanum.
Clàr pillteach H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og ↓ * La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu ** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Buadhan
Samhla	Pt
Àireamh	78
Buidheann	10, niceal
Ùine	6
Bloca	d
Seòrsa	Meatailtean trastach
Buadhan stuthach
Dath	Airgead-gheal
Teothachd leaghaidh	2041.4 K ​(1768.3 °C, ​3214.9 °F)
Teothachd goilidh	4098 K ​(3825 °C, ​6917 °F)
Buadhan atamach
Tomad atamach/Da	195.084(9)
Comh-dhealbhadh atamach	[Xe] 4f14 5d9 6s1
Cor ogsaideachaidh	+6, +5, +4, +3, +2, +1, −1, −2
1mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1	870
2mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1	1971

'S e eileamaid cheimigeach a tha ann am platanum le samhla Pt agus àireamh atamach 78. 'S e meatailt trastach a tha ann. Tha na feartan phlatanum coltach ri na de bhuidheann phlatanum, dè tha paladium, ròdium, osmium, iridium agus rutenium. Tha e na mhealtailt uasal air sgath 's nach eil e ag iom-obraich gu furasta. Tha 6 iosatòpaichean nàdarra aig platanum, ¹⁹²Pt, ¹⁹⁴Pt, ¹⁹⁵Pt, ¹⁹⁶Pt, ¹⁹⁸Pt (seasmhach) agus ¹⁹⁰Pt, le leth-bheatha de 6.5(3) × 10¹¹ bliadhna a thìde.

Taisgealadh

Ann an 1748 dh'fhoillsich Antonio de Ulloa y Torre-Guiral a' chiad aithisg mu dheidhinn platanum.

Cleachdadh

Cleachdar platanum ann an catalais agus mar usgar. 'S e co-thàthaidhean phlatanum a tha anns nan drugaichean cisplatin, carboplatin agus oxaliplatin. Cleachdar na drugaichean seo an aghaidh aillse.