Achadh nan Càrn
| Achadh nan Càrn | |
| Ainm Beurla: Auchencairn | |
 | |
 | |
 | |
| 54°50′31″N 3°52′19″W | |
| Suidheachadh | |
| Dùthaich |  Alba |
| Comhairle | Dùn Phris agus Gall-Ghàidhealaibh |
| Siorrachd | Siorrachd Chille Chuithbeirt |
| Paraiste | Rerrick |
| Sgìre Phàrlamaid na h-Alba | Gall-Ghàidhealaibh agus Dùn Phris an Iar |
| Sgìre Phàrlamaid na RA | Dùn Phris agus Gall-Ghàidhealaibh |
| Ainm | |
| Roimhearach | ann an Achadh nan Càrn |
| Ginideach | muinntir Achadh nan Càrn |
| Feartan fiosaigeach | |
| Àireamh-shluaigh | 425 (2011) |
| Àireamh fòn | 01556 |
| Còd-puist | DG7 1 |
| Duilleag oifigeil | Duilleag a' Bhaile |
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Cille Chuithbeirt air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann an Achadh nan Càrn[1]. Tha e suidhichte aig 18m os cionn ìre na mara,[2] ann an cridhe na roinne Dùn Phris is Gall-Ghàidhealaibh (Siorrachd Chille Chuithbeirt ro 1975), eadar Dùn Droighnein agus Palnackie, aig inbhir an uillt Achadh nan Càrn, far a shruthas e dhan Bhàgh Achadh nan Càrn, san Linne Shalmhaigh.[3] Tha e 33km air falbh bho Dhùn Phris, 113km bho Glaschu, 74km bhon An t-Sròn Reamhar agus 131km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha dìreach 425 duine a’ fuireach anns a’ bhaile[4] agus 's e Beurla a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann an Achadh nan Càrn, ged an robh Gàidhlig fhathast beò ro 1700.[5] Tha eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd.
Eachdraidh
[deasaich | deasaich an tùs]Tha tobhtaichean ann san sgìre seo bho Mheadhan-linn na Cloiche ach cha do chlàradh am baile ach ann an 1305, nuair a nochd an t-ainm Aghencarne mar bhaideigin a bhuineadh dhan abaid Dhùin Droighnein, ann am bann sgrìobhte a rinn Èideard I Shasainn. Cha do dh'fhàs am baile gus a thogadh muileann-mine san sgìre aig toiseach na 17mh Linne. Chaidh eaglais a stèidheachadh an seo ann an 1856.[6] Bha cùiltearachd gu math cumanta san dàrna leth na 17mh Linne agus 's e Smugglers' Inn a tha air taigh-seinnse a' bhaile gus ar làithean.[7] Bha bòcain a' tathaich a' bhaile fad iomadach mhìos ann an 1695.[8] S' e fear air an robh Anndra MacAoidh a bh' ann prìomh ìobairteach a' bhòcain.
Ri Fhaicinn
[deasaich | deasaich an tùs]Iomraidhean
[deasaich | deasaich an tùs]- ↑ “Plana Gàidhlig Chomhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh 2022-2027” (gd), td. 6. Air a thogail 28mh dhen Fhaoilleach 2026.
- ↑ Meteo Consult
- ↑ Solway Coast
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ Lorimer, W. L., "The Persistence of Gaelic in Galloway and Carrick", ann an Scottish Gaelic Studies, VI.2 (1949), duilleag 117
- ↑ Scottish Document
- ↑ Smugglers' Inn
- ↑ [Seafield, Lily (2001). Scottish Ghosts. Pelican Publishing Company. ISBN 1-56554-843-4]
An Abaid Ùr • Achadh nan Càrn • Àrd an Grèidh • Àrd na Coille • Ath Crogaid • Baile Ghill-Iosa • Baile Labhrainn • Baile Mhic Aoidh • Baile MhicIllFhaolain • Bàrr a' Ghrianain • Beeswing • Borgh • Caisteal Dhùghlais • Càrn an Uaimh • An Ceap • Cille Bheathain • Cille Chùithbeirt • Cill Fhinnein • Cille Phàdraig Durham • Clachan Eòin • An Còrsa Feàrna • Corsaig • Crois Mhìcheil • Cùl a' Bheinn • Dail Beithich • Dùn Droighnein • Gall-Ghàidhealaibh Nuadh • Garradh na h-Aibhne • Gleann Lochair • Gleann an t-Sruthail • Haugh of Urr • Lochfoot • Am Mòine Naomh • Muine Gobha • Parton • Palnackie • Port Aiseig a' Chrìch • Ringford • Rhonehouse • Springholm • Taigh an Rathaid • Tìr na h-Eaglaise • Tongland • Twynholm