Dòmhnall Mac an Deòir

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Dòmhnall Mac an Deòir
Dòmhnall Mac an Deòir

Ann an rèim
17 an Cèitean 1999 – 11 an Dàmhair 2000
Aon-fhlath Ealasaid II
Leantail Seumas Uallas (an gnìomh)

Breith 21 an Lùnasdal 1937
Glaschu
Bàs 11 an Dàmhair 2000
Dùn Èideann
Pàrtaidh
poileataigeach
Pàrtaidh Làbarach
Pòsadh Alison McNair
Alma mater Oilthigh Ghlaschu

B' e neach-poileataigs na h-Alba a bha ann an Dòmhnall Mac an Deòir (Dòmhnall Deòireach/Donald Dewar). B' esan a' chiad Prìomh Ministear aig Alba.

Eachdraidh-bheatha[deasaich | deasaich an tùs]

Rugadh e ann an Glaschu agus chaidh e gu Acadamaidh Glaschu agus an uairsin gu Oilthigh Glaschu. 'S ann aig Oilthigh Glaschu a choinnich e Iain Smith, a bha às déidh sin 'na cheannard aig Pàrtaidh Làbarach na h-Alba, aig comunn deasbaid an oilthigh.

Bha e na bhall de Phàrtaidh Làbarach na h-Alba agus den Phàrtaidh Làbarach Breatannach bho aois òg. Fhad 's a bha e ag obair ann an Glaschu mar neach-lagha chaidh a thaghadh 'na Bhall-Phàrlamaid airson an roinn-taghaidh Obar Dheathain a Deas, aig aois 28, anns an taghadh coitcheann 1966. Ann an 1970 dh'fhàg a bhean ʼs màthair an dithis cloinne e airson am fear-lagha Albannach Derry Irvine. Cha do rèitich an dithis fear a-riamh ged a bha iad còmhla anns an aon Chaibineat ann an 1997. Cha do phòs e a-rithist. Cuideachd ann an 1970 chaill e a chathair-pàrlamaid anns an taghadh coitcheann 1970.

Thug e greis a mach a poileataigs anns na seachdadan ach thill e ann an 1978 mar Ball-Phàrlamaid roinn-taghaidh ann an Glaschu. Dh'èirich e gu luath troimh na h-ìrean agus ann an 1984 bha e ʼna bhall den chaibineat dùbhlanach.

Pàrlamaid na h-Alba[deasaich | deasaich an tùs]

Ann an 1997 nuair a bhuannaich am Pàrtaidh Làbarach an taghadh coitcheann rinn Tony Blair e ʼna Rùnaire Stàite na h-Alba. Anns an dreuchd seo b' urrainn dha cumail air leis aʼ phròiseact a thòisich Iain Smith mus do bhàsaich e - Achd na h-Alba. Thòisich agus bhrosnaich e an tiomnadh chumhachdan agus ann an 1999 thàinig an obair a rinn e gu buil nuair a fhuair Alba a ciad Phàrlamaid airson 300 bliadhna, agus chaidh esan a thaghadh mar Phrìomh Mhinistear. Chaidh e cuideachd taghadh mar Bhall Pàrlamaid airson Glaschu Fearann Anna.

An obair mhór a bha e air dèanamh airson a' Phàrlamaid seo fhaighinn, thòisich e aʼ cur dragh air shlàinte agus bha aige ri obair-lannsa cridhe fhaighinn anns a' Chèitean 2000. Air 10 an Dàmhair sa bhliadhna sin bha call-fala mòr aige na cheann. Bhàsaich e an ath latha ann an Ospadail Coitcheann an Iar ann an Dùn Èideann. Bha an tìodhlacadh aige ann an Cathair-eaglais Glaschu agus bha bròn ann nach fhacadh sa bhaile roimhe airson neach-poileataigs. Chaidh a chorp a losgadh agus a luaithre a sgapadh aig Ceann Loch Gilb.

Anns a' Chèitean 2002 dh'fhosgail Tony Blair ìomhaigh de Dhòmhnall Mac an Deòir aig ceann Rathaid Bhochanain ann an Glaschu.