Christiaan Eijkman

O Uicipeid
Jump to navigation Jump to search
Christiaan Eijkman
Christiaan Eijkman.jpg
rector of Utrecht University (en) Translate

Beatha
Breith Nijkerk (en) Translate agus Nijkerk (en) Translate, 11 dhen Lùnastal 1858
Dùthaich  Rìoghachd nan Tìrean Ìsle
Àite-fuirich Gelderland
Bàs Utrecht agus Utrecht (en) Translate, 5 dhen t-Samhain 1930
Teaghlach
Bràithrean ⁊ peathraichean
Foghlam
Foghlam Oilthigh Amsterdam
Pasteur Institute (en) Translate
Àrd-fhoghlam ceum dotaireachd
Cànain Duitsis
Dreuchd
Dreuchd lighiche, bith-cheimigear, ollamh, neach-teagaisg oilthigh agus beò-eòlaiche
Fastaichean Oilthigh Utrecht
Oilthigh Utrecht  (1 dhen Dàmhair 1898 -  1918)
Duaisean a fhuaras
Ainmeachadh airson duaisean
Ballrachd Acadamh Nàiseanta nan Saidheans
Acadamh Rìoghail nan Tìrean Ìsle airson nan Ealan is Saidheansan

B' e dotair às na Tìrean Ìsle a bh' ann an Christiaan Eijkman (IPA: krɪstijaːn ˈɛi̯kmɑn, Nijkerk, 11 an Lùnastal 1858Utrecht, 5 an t-Samhain 1930).[1]

Beatha[deasaich | deasaich an tùs]

B' e ceannard bhun-sgoil a bh' ann athair, air an robh Christiaan Eijkman cuideachd agus bha a bhràthair Johann Frederik Eijkman na cheimigear.[2] Thogadh e ann an Zaandam. Thug e ceum aig Oilthigh Amsterdam ann an eòlas-leighis armailteach. Fhuair e a dhotaireachd ann an 1883 airson na sgrìobh agus rannsaich e mu pòlarachadh nan nearbhan, fo T. Place. Phòs e aig a' chiad bhean, Aaltje Wigeri van Edema, ann an 1883 ach dh'eug i ann an 1886. Phòs e a-rithist ann an 1888 aig Berthe Julie Louise van der Kemp agus rug i aon mhac dha, Pieter Hendrik Eijkman .[3]

An uair sin chaidh e thall thairis leis an arm is e na dhotair. Chuir e seachad corra bhliadhna ann an Diàbha agus Sumatra. Cha mhòr nach do bhàsaich le mailèiria agus b' fheudar dha thilleadh dhan dùthaich aige fhèin. Rinn e rannsachadh air galaran tropaigeach ann an deuchainn-lainn ann an Amsterdam agus Berlin. Mu dheireadh thall, chaidh a chur air ais dhan Innd-Innse mar cheannard Sgoil Eòlas-leighis Dhiàbha (Duitsis: Dokter Djawa School): Oilthigh na h-Innd-Innse an latha an-diugh.[4] Chuir e seachad bliadhnaichean a' Dèanamh rannsachadh saidheansail an siud.

Chaochail e na bhodach san leabaidh ann an Utrecht, far an robh e na ollamh san oilthigh fad deicheadan.

Urraman[deasaich | deasaich an tùs]

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Leigheas ann an 1929 còmhla ri Frederick Gowland Hopkins airson a chuid obrach air a' ghalar beriberi agus beòthamanan.[5]

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. Openarch
  2. Notice sur la vie et l'oeuvre scientifique Johan Frederik Eykman. Recueil des Travaux Chimiques des Pays-Bas et de la Belgique, 1916, Volume 35, Issue 11-12, pages 365–411, doi:10.1002/recl.19160351102
  3. NNDB
  4. Pyenson, L.: Empire of Reason: Exact Sciences in Indonesia 1840-1940, Brill, 1989
  5. Christiaan Eijkman - Facts”. Nobel Media AB. Air a thogail 12mh dhen Fhaoilleach 2019.