Jump to content

Hitlerputsch

O Uicipeid
Hitlerputsch

Dealbh na h-aimhreite sna sràidean
Ceann-latha 8 an t-Samhain agus 9 an t-Samhain 1923
Àite München
Buil Dh'fhàilnig an cur-fodha stàite. Chaidh na Nàsaich dhìteadh
Luchd-cogaidh
Pàrtaidh Nàsach
Sturmabteilung
Poblachd Weimar
Reichswehr
Poileas na Baidhearn
Cinn-fheachda
Adolf Hitler
Erich Ludendorff
Ernst Röhm
Rudolf Hess
Scheubner-Richter
Robert Wagner
Hermann Göring
Heinrich Himmler
Hans Frank
Otto von Lossow
Eugen von Knilling
Gustav von Kahr
Hans von Seisser
Neart
mu 2,000 mu 130
na chaidh a leòn 's na chaidh a chall
16 4

B' e cur-fodha stàite a thachair ann am München ann an 1923 nach robh soirbheachail a bh' ann an Hitlerputsch air neo Cur-fodha stàite Talla Leanna/Cur-fodha stàite Mhünchen.[1] B' ann fo stiùir Adolf Hitler, Erich Ludendorff agus ball eile na Kampfbund (Gàidhlig: Lìg na Strìthe) a thachair an cur-fodha stàite seo eadar 8 an t-Samhain agus 9 an t-Samhain 1923. Theab a' ghràisg seo an Riaghaltas a ghabhail os làimh. Thug iad ionnsaigh air Poblachd Weimar ann am München an àite Bherlin - prìomh-bhaile na dùthcha - air sgàth 's gur ann anns A' Bhaidhearn 's a bha am Pàrtaidh Nàsach na bu treasa aig an àm.[2] Rinn mu 2,000 nàsach air Carragh-chuimhne air a bheil am Feldherrnhalle (Gàidhlig: Talla an t-Seanaileir), ann am meadhan a' bhaile, ach sheas na Poileis nan aghaidh. Fhuair 16 Nàsaich agus ceathrar oifigearan-poileis bàs san aimhreit agus ainneart a lean sin.[3] Bha Hitler, Frank agus Göring air an leòn. Theich Hitler gu similidh meatach ach chaidh a chur an grèim an ceann sreatha agus bha e air a dhìteadh airson traoidhtearachd. Ged nach robh an Hitlerputch soirbheachail a thaobh armachd, b' ann feumail do Nàsachd san fhad-ùine 's a bha e o chionn's gun deach beachdan Hitler a chraoladh anns na meadhannan air feadh an t-saoghail fad mìosan. Mhair a' chùis-lagha an aghaidh Hitler 24 latha, is luchd-aithris na tìre a' cluinntinn ris agus a' cur sa chlò anns na pàipearan-naidheachd na canadh esan fad an t-suibhail. Fhuair Hitler binn-prìosain fada, ach cha do chur e seachad ach naoi mìos fo ghlais is iuchair. Sgrìobh e an droch leabhar Mein Kampf (Gàidhlig: Mo Strì) fhad 's a bha e fo ghlasaibh.

Iomraidhean

[deasaich | deasaich an tùs]
  1. Ernst Deuerlein: Der Hitler-Putsch. Bayerische Dokumente zum 8./9, 1923. Eingeleitet u. hrsg. von Ernst Deuerlein. Quellen und Darstellungen zur Zeitgeschichte. Band 9. Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart, 1962.
  2. Ernst Nolte: Die Weimarer Republik. Demokratie zwischen Lenin und Hitler. Herbig, München, 2006, ISBN 3-7766-2491-4.
  3. Harold J. Gordon Jr.: Hitlerputsch 1923. Machtkampf in Bayern 1923–1924. Bernard & Graefe, München, 1978, ISBN 3-7637-5108-4.