Jump to content

Ceann-suidhe Innise Tìle

O Uicipeid
Bratach a' Chinn-suidhe

Is e Ceann-suidhe Innis Tìle ceannard na stàite agus an t-oifigear as àirde ann am Poblachd Innis Tìle. Tha an Ceann-suidhe air a thaghadh airson teirm a mhaireas ceithir bliadhna aig aon àm agus is e an aon oifigear a chaidh a thaghadh le taghadh dìreach.[1] A rèir Bun-reachd Innis Tìle, is e an Ceann-suidhe prìomh neach-gleidhidh a' chumhachd riaghlaidh agus an dàrna neach aig a bheil an t-ùghdarras reachdail. Ann an cleachdadh, mar as trice chan eil com-pàirt a' chinn-suidhe ann an reachdas no gnìomhan riaghaltais ach foirmeil, gus nach bi cothrom aige air susbaint reachdail no riaghaltais. Ach, thathar a' gabhail ris gum faod e buaidh a thoirt air còmhraidhean seòmar-bùird agus eadhon riaghaltas taobh a-muigh fhastadh ma tha suidheachaidhean mar sin ann. Aig an aon àm, tha cumhachd aig a' cheann-suidhe bile a dhiùltadh bhon Alþingi agus a dhearbhadh ann am breithneachadh na dùthcha ann an reifreann, a chaidh fheuchainn trì tursan ann an eachdraidh na h-oifis. Às aonais a' Cheann-suidhe, bidh am Prìomhaire, Ceann-suidhe na Pàrlamaid agus Ceann-suidhe na h-Àrd Chùirt a’ tighinn còmhla ris a' Cheann-suidhe.[2]

Tha na cumhachdan a leanas aig a' cheann-suidhe:

  • Fastadh mhinistearan agus co-dhùnadh am pasgan aca
  • Ceannas Comhairle nam Ministearan
  • Ath-shoidhnigeadh achdan reachdail agus riaghaltais
  • Ccrìochnachadh chùmhnantan le Stàitean eile
  • Gairm an Alþingi taobh a-staigh deich seachdainean às deidh an taghadh coitcheann
  • Seisean de Alþingi a chuir dheth, airson dà sheachdain agus aon uair sa bhliadhna
  • Alþingi a sgaoileadh
  • Adhbhrachadh gun tèid bilean agus rùintean a thaisbeanadh
  • Foillseachadh laghan
  • Laghan sealach a dhèanamh ma thachras èiginn
  • Cùis lagha a chuir dheth, airson adhbharan cudromach
  • Còir aige maitheanas agus mathanas
Dealbh Ainm Bho Gu Pàrtaidh
Sveinn Björnsson
(18811952)
14/06/1944 25/01/1952 Neo-eisimeileach
Ásgeir Ásgeirsson
(18941972)
01/08/1952 01/08/1968 Alþýðuflokkurinn
Kristján Eldjárn
(19161926)
01/08/1968 01/08/1980 Neo-eisimeileach
Vigdís Finnbogadóttir
(1930)
01/08/1980 01/08/1996 Neo-eisimeileach
Ólafur Ragnar Grímsson
(1943)
01/08/1996 01/08/2016 Alþýðubandalagið
Guðni Thorlacius Jóhannesson[3]
(1943)
01/08/2016 Fhathast san deuchd Neo-eisimeileach


Iomraidhean

[deasaich | deasaich an tùs]
  1. Alþingi
  2. World Statesmen
  3. EFE

Ceanglaichean a-mach

[deasaich | deasaich an tùs]