Raibeart Ò Baoghail

O Uicipeid
(Air ath-sheòladh o Ó Baoghail, Raibeart)
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Raibeart Ò Baoghail
The Shannon Portrait of the Hon Robert Boyle.jpg
Beatha
Breith Caisteal Lios Mòr agus Lios Mór (Èirinn), 25 dhen Fhaoilleach 1627
Dùthaich  Rìoghachd Shasainn
 Poblachd na h-Èireann
Àite-fuirich Contae Phort Láirge
Sasainn
Cinneadh daoine Angla-Èireannach
Bàs Lunnainn, 30 dhen Dùbhlachd 1691
Teaghlach
Athair Richard Boyle, 1ad Iarla Chorcaigh
Bràithrean ⁊ peathraichean
Foghlam
Foghlam Colaiste Eton
Colaiste Oilthigh Oxford
Cànain Beurla
Dreuchd
Dreuchd fiosaigiche, ceimigear agus feallsanaiche
Buaidh Galileo Galilei, René Descartes, Francis Bacon, Cornelis Drebbel, Otto von Guericke agus Ibn Tufail
Ballrachd An Comann Rìoghail
Creideamh
Creideamh Caitligeachd

Is e nàduir-fheallsanach a bha an Raibeart Ò Baoghail (1627 -1691). Rugadh e aig Caisteal Lios Mór, Contae Phort Láirge, Èirinn. Chuireadh e gu Colaiste Eton nuair a bha e 8 bliadhna a dh'aois, agus aig 11 bliadhna a dh'aois chuireadh e air cuairt Tìr-mòr na h-Eòrpa, mus an robh e 16 bliadhna a dh'aois. Dh'fhuirich e fad ùine mhòr ann an Geneva. Air bàs athair, sheilbh e taigh faisg air Oxford, Shasuinn.

Thug toradh a chuid oibre an càirdeas a tha eadar toirt agus brùth àile chun solais (Lagh Úi Bhaoghail). Fhuair e a-mach nach gluais fuaim tro falamhantas. Fhuair e a-mach cuideachd gu bheil cuideam aig adhair. B'e Ó Baoghail a' chiad dhuine a dh'aithnich (an 1661) gu bheil iomadh susbaintean dèanta às bloighean de susbaintean simplidh, ris a chanar eileamaidean. B'e Ó Baoghail a' chiad eòlach mar sin a chleachd am facal "eileamaid" anns an dòigh seo. Dh'adhbharaich e a' chiad eagar reusanta de sgoil-cheimidh agus an lùib sin chanar "Athair na Ceimigeachd" ris.

Cha do phòs e riamh. Chaochail e ann an Lunnainn an 1691 nuair a bha e 64 bliadhna dh'aois.