Wolfgang Amadeus Mozart

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Wolfgang Amadeus Mozart
Mozart-small.jpg
Beatha
Ainm slàn Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart
Breith Salzburg, 27 dhen Fhaoilleach 1756
Dùthaich Àrd-diùcachd na h-Ostaire
Archbishopric of Salzburg
Ciad chànan Gearmailtis
Bàs Vienna, 5 dhen Dùbhlachd 1791
Àite-adhlacaidh Cladh St. Marx
Teaghlach
Athair Leopold Mozart
Màthair Anna Maria Mozart
Cèile Constanze Mozart  (4 dhen Lùnastal 1782 -
Clann
Bràithrean ⁊ peathraichean
Fine Mozart family
Foghlam
Cànain Gearmailtis
Eadailtis
Beurla
Fraingis
Laideann
Luchd-teagaisg Johann Schobert
Johann Christian Bach
Oileanaich Johann Nepomuk Hummel
Franz Xaver Süßmayr
Barbara Ployer
Thomas Attwood
Dreuchd
Dreuchd ceòl-sgrìobhaiche, tidsear ciùil, cluicheadair piàna, neach-ciùil, organaiche, virtuoso, cluicheadair fìdheallain agus Òrgan
Fastaichean Count Hieronymus von Colloredo
Obraichean comharraichte Eine kleine Nachtmusik
The Magic Flute
The Marriage of Figaro
Mozart's Requiem
Symphony No. 40
Duaisean a fhuaras
Buaidh Johann Joseph Fux agus Johann Sebastian Bach
Ballrachd Saor-chlachaireachd
Gluasad an linn chlasaigeach
Gnè ealain opra
simphnidh
concerto
ceòl-seòmair
teud-cheòl chòignear
sonata piàna
piano concerto
string quartet
symphonic music
religious music
ceòl clasaigeach
Inneal-ciùil organ
inneal meur-chlàir
clabha-chòrd
cruit-chòrda
fortepiano
fìdheallan
ailt
piàno
Òrgan
Creideamh
Creideamh Caitligeachd
IMDb nm0003665
Wolfgang Amadeus Mozart Signature.svg
Mozart na leanabh
Mozart

Bha Wolfgang Amadeus Mozart (27 am Faoilleach 17565 an Dùbhlachd 1791) ’na chumadair-ciùil sa linn chlasaigeach, às an Ostair. Sgrìobh e barrachd air 600 pìosan obrach agus tha fèill mhòr air an obair aige fhathast. Bha e pòsta agus mhair dithis mhac dha beò. Chaochail e nuair a bha e 35 bliadhna a dh'aois agus tha miotas air a bhàs an-diugh. Tha an ceòl aig Mozart gu math ainmeil agus buadhmhor.

Beath-eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]

Bliadhnaichean tràth[deasaich | deasaich an tùs]

Rugadh Mozart ann an Getreidegasse 9, Salzburg, san Ostair a rèir ainm na dùthcha sa là an-diugh. B' e Leopold agus Anna Maria Perti Mozart a phàrantan. Bha piuthar na bu shinne aige, Maria Anna (1751-1829), Nannerl a far-ainm. Bhaisteadh Mozart ann an Cathair-eaglais an Naoimh Rupert an là as dèidh a bhreith. B’ e Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart an t-ainm slàn a bh' air.

Bha athair à Augsburg. B' e Kappellmeister (maighstir-ciùil) ann an orcastra-cùirt a bh' ann airson Àrd-easbaig Salzburg. B' e cumadair-ciùil agus tidsear a bh' annsan cuideachd.

Thòisich a phiuthar air a’ phiàno ionnsachadh nuair a bha i 7, agus bha Mozart 3 bliadhna a dh'aois aig an àm. Choimhead Mozart air na leasanan. Thuirt a phiuthar:

Gu tric, chuir e seachad mòran ùine air a' chlabhier, a' cluich treasan [...] agus ghabh e tlachd às an fhuaim [...] Anns a' cheathramh bliadhna aige thòisich a athair, mar gheama, a theagaisg beagan minuet agus pìosan eile dha air a' chlabhier [...] B' urrainn dha an cluich gun mhearachd agus le maothalachd mhòr, agus tìm a chumail gu math. [...] Aig 5 bliadhna a dh'aois bha e a' sgrìobhadh phìosan beaga mu thràth agus sgrìobh a athair sìos iad.

Tha na pìosan sin ann an Nannerl Notenbuch (leabhar-nòta aig Nannerl).

Nuair a dh’aithnich a athair comas a mhic, sguir e fhèin air ceòl a sgrìobhadh. B’ e Leopold an aon tidsear a bh’ aig Mozart. Theagaisg e ceòl, cànain, agus cuspairean sgoilearach eile dhan chloinn.

Na h-Oparan[deasaich | deasaich an tùs]

  • Die Schuldigkeit des ersten Gebots (Dleastanas na ciad àithne)
  • Apollo et Hyacinthus
  • Bastien und Bastienne
  • La finta semplice
  • Mitridate, re di Ponto
  • Ascanio in Alba
  • Il sogno di Scipione
  • Lucio Silla
  • La finta giardiniera (dà atharrachadh)
  • Il re pastore
  • Zaide
  • Idomeneo (dà atharrachadh)
  • Die Entführung aus dem Serail
  • L'oca del Cairo
  • Lo sposo deluso
  • Der Schauspieldirektor (Stiùiriche an taigh-cluich)
  • Le nozze di Figaro
  • Don Giovanni (dà atharrachadh)
  • Così fan tutte
  • Die Zauberflöte (An duiseal-dhraoidheachd)
  • La clemenza di Tito
Commons
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo: