Muir Aral

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Muir Aral
The Aral sea is drying up. Bay of Zhalanash, Ship Cemetery, Aralsk, Kazakhstan.jpg
AralSea1989 2014.jpg
Suidheachadh
Ainm dùthchail Арал Теңізі/Арал тэнгис/Ара́льское море/Баҳри Арал/
Seòrsa Muir/Loch
Farsaingeachd 68,000km2 (1960), 17,160km2 (2004)
Fad 1,175km
Abhainn Amu Darya, Syr Darya
Mòr-roinn Aisia
Dùthaich Flag of Kazakhstan.svg Casachstàn
Flag of Uzbekistan.svg Usbagastàn
Làrach-lìn UNECE

B' e muir ann am meadhan Àisia, gu deas air an fhàsach Aral Karakum, a bh' ann am Muir Aral (Càsacais: Арал Теңізі, Mongolais: Арал тэнгис, Ruisis: Ара́льское море, Tidicis: Баҳри Арал, Usbaiceis: Orol dengizi). B' e uisgeachan na Syr Darya agus Amu Darya a shruthadh ann gu ruige 1960, nuair a chaidh slighe na h-Amu Darya atharrachadh.[1] Bha a' mhuir 1,175km a dh'fhaide. Bha doimhneachd na Mara Aral 1,253m thar cheann, ged a bha i mòran nas doimhne ann an corra àite, fiù 's 2,212m. Bha salannachd mheadhanach aice, 22.3psu, no fiù 's 22.33psu air grunnd na mara.[2] Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gun do nochd loch an seo o chionn 10,000 bliadhna, dìreach an dèidh Linn na Deighe, agus bha a' mhuir uabhasach mòr o chionn 5,000 agus bha domhainneachd na mara eadar 58m agus 60m.[3] B' e gu robh gnàth-shìde gu math blàth agus fliuch ann. Le sin, b' urrainn do dh'iasg tighinn ann bho na h-aibhnichean agus Loch Sary Kamysha bha ceangailte ris a' mhuir aig an àm. Chan ann an latha an-diugh ach sia lochan a tha a' fàs nas lugha gach latha. 'S ann coltach gu bheil an t-ainm a' ciallachadh eilean ann an Casacais, leis gur e innis-mhuir làn eileanan beaga a bh' ann gu ruige na 60an. Tha ìre an uisge air àrdachadh beagan bho 2005 air los gu bheil pròiseact eadar-nàiseanta a' toirt buaidh oirre.[4]

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. GRIDA
  2. Columbia
  3. Earth Observatory
  4. National Geographic
Commons-logo.svg
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo: