Uilleam Mac Congáil

O Uicipeid
Jump to navigation Jump to search
Uilleam Mac Congáil
William McGonagall.jpg
Beatha
Breith Dùn Èideann, 1825
Dùthaich  Alba
Bàs Dùn Èideann, 29 dhen t-Sultain 1902
Àite-adhlacaidh Cill nam Manadh Liatha
Foghlam
Cànain Beurla
Dreuchd
Dreuchd breabadair, bàrd, performing artist, sgrìobhadair, actair agus actair àrd-ùrlair
Gnè ealain performance art
www.mcgonagall-online.org.uk/
Mcgonagall signature.gif

B' e Uilleam Topaz Mac Congáil(Beurla: William McGonagall, Màrt 182529 an t-Sultain 1902) breabadair, bàrd rannaghaill agus cleasaiche à Dùn Dè. Fhuair e ainm mar fhìor dhroch bhàrd nach do ghabh dragh sam bith ro bheachdan a choimpirean air a chuid sgrìobhaidh. Is ann a tha e air a chlàradh ann an Leabhar Clàr-cunntais MhicAonghais mar aon de na bàird Bheurla a bu mhiosa.

Sgrìobh e mu 200 dàn, nam measg sin, "Sgiorradh Drochaid Tatha" (The Tay Bridge Disaster) agus "Muc-mhara ainmeil na Tatha" (The Famous Tay Whale), cuid de na dàin as motha a chuirear suarach ann an saoghal litreachas na Beurla. Chaidh fhastadh air feadh Alba airson a bhàrdachd aithris, rud a bha na chomharra gun robh luchd-èisteachd a' moladh an liut aig Mac Congáil mar phearsa èibhinn talla a' bhaile. 

Ged as e am bàrd Beurla a bu mhiosa a-riamh a bheirear air Mac Congáil[1] , tha a rannaidheachd air a cuimhneachadh 's air a h-aithris an-diugh air sgàth sin agus gheibhear grunn leabhraichean dhith ann an clò fhathast. Is e na beuman as motha a bheirear air, nach tuigeadh e meatafor bàrdail agus nach b' urrainn dha meadarachadh. Gidheadh, fhuair e a chliù bhon bhuil àbhachdach a bha na fàillinnean seo ag adhbharachadh. Le ruitheaman mì-iomchaidh, faclan fann, agus ìomhaigheachd neo-ghlic a' tighinn còmhla, rinneadh gun robh a bhàrdachd-san, gun fhios dha, am measg cuid de na duain dhràmadach a bu ghàireachdaile ann an saoghal na Beurla. Tha obair Mhic Congáil stèidhichte ann an dualchas fada bàrdachd-sgeòil na Beurla mu thachartasan is tubaistean mòra. Bhiodh na rannan air an cur air bhlàr mar bhileagan-làimhe, oir ann an aimsir gun rèidio no telebhisean, b' e an guthan-san aon dòigh air naidheachdan cudromach a sgaoileadh am measg sluaigh a bha fìor dhèidheil air an leithid.

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. William McGonagall (1992): World's Worst Poet: Selections from "Poetic Gems". Templegate Publishers. 

Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]