Thomas Guthrie

O Uicipeid
Jump to navigation Jump to search
Thomas Guthrie
ThomasGuthrie1843.jpg
Beatha
Breith Breichinn, 12 dhen Iuchar 1803
Dùthaich  Alba
Bàs 24 dhen Ghearran 1873
Teaghlach
Athair David Guthrie
Màthair Clementina Cay
Clann
Foghlam
Foghlam Oilthigh Dhùn Èideann
Cànain Beurla
Dreuchd
Dreuchd sgrìobhadair

Rugadh Thomas Guthrie am Brechin 'sa bhliadhna 1803 gu athair a bha ag obair mar bancair agus probhaist.

Cha tug fad sam bith mus do thoisich am foghlam aige, agus athair ga chuir fhein agus a bhrathair gu breabadair anns an coimhearsnachd, a bhiodh gan teagaisg mar 'tutor' fhads a bhiodh e ag obair a breabadaireachd.

Aig aois 12 thoisich e mar oileanach aig Oilthigh Dhun Eideann, agus ged chuir e seachad 10 bliadhn' an sin ag ionnsachadh feallsanachd, diadhaireachd, agus corp-eolas, bha e fhein dha'm beachd “beyond the departments of fun and fighting, I was in no way distinguished at college.”!

Mar sin, tha sinn a faicinn nach e duine ardanach a bh'ann idir.

Ged bha airson dreuchd a ghabhail mar ministear, bha di-chothroman ann agus mar sin chaidh e dhan Fhraing airson 2 bhliadhna a chuir seachad aig Oilthigh am Paris ag ionnsachadh mu leigheas.

Thill e mu dheireadh a dh'Alba mu 1828, agus chaidh e a dh'obair ann am Banc an Dun-De gu, mu dheireadh, fhuair e cothrom aite fhaighinn mar mhinistear ann an coimhearsnachd Obar Eilid. Chuir e seachad 8 bliadhna an seo, agus a bharrachd air cliu a choisinn dha fhein airson fhoghlam agus a choimeas-labhairt, steidhich e Banca 'savings' agus leabharlann airson an coimhearsnachd.

Chuir e cuideachd na dh'ionnsaich e a thaobh leigheas gu feum nuair a nochd cholera anns an sgire.

Mu dheireadh, an 1838, thill e a Dhun-Eideann agus e air aite fhaighinn aig Old Greyfriars Church.

Bha connspaidean a dol a thaobh de mar a bha Eaglais na h-Alba air a riaghladh mu'n am seo, agus beagan bhliadhnachan an deidh dha tilleadh a Dhun Eidean, bhris an Eaglais agus bha Thomas Guthrie a miosg na ceannardan a steidhich an Eaglais Shaor.

Seach gun robh cliu cho mor aige mar duine tarraingeach agus fileanta, chaidh fhagail os cionn am Manse Fund agus e stri airson airgead a chruinneachadh airson an Eaglais Shaor. An deidh dha cuairteachadh gu iomadh sgire agus coimhearsnachd – agus a cosnadh am far ainm “the big beggar” oirs gur e duine cho mor, tapaidh, a bh'ann 6 troigh gu leth – tharraing e comhladh barrachd air £100k – fiach mu £15m ann an airgead latha an diugh - airson an Eaglais Shaor a chuir air doigh agus a chumail a dol.

Mu fichead bliadhna an deidh sin, chaidh thaghadh mar Moderator an Eaglais Shaor.

Ge'd a b'fhiach bruidhinn air airson am buaidh a bh'aige air an eaglais abhainn, 's e dh'fhag e sonraichte ainmeil nuair a bha e beo na h-oidhirpean a rinn e cothroman foghlam a thoirt do na cloinn a bu bhochd ann an Alba agus cuideachd mar a bhiodh e stri ann aghaidh cron an deoch laidir agus an obair a rinn e a thaobh iomadh charthannas eile.

Chuir am bochdainn a bha ri lorg ann an Dun Eidean iongnadh air – agus bha gu math mothachail dhan an ceangal a bha eadar deoch laidir agus mar a bhiodh daoine, gu h-araid cloinn oga, a fulang.

Aig an am a bha seo, bha cumanta gu leor cloinn a lorg anns am priosan, agus an 1845 bha mu 1,000 bhalach agus nighean og a Dun Eidean sa phriosan.

Bhruidhinn e fhein mu nuair thanaig e chu'm baile an toiseach agus e dhe'm beachd

“'with worthless, drunken and abandoned parents for their only guardians, there were thousands of poor innocent children, whose only chance of being saved from a life of ignorance and crime lay in a system of compulsory education”'

Agus e cuideachd a bruidhinn air na cloinn a bha seo 's e ag radh:

these Arabs of the city are as wild as those of the desert.”

Dh'ionnsaich e mu na 'ragged schools' a bha air nochdadh an toiseach am Portsmouth agus, nas fhaisg air fhein, an Obar Dheathainn.

Dh'fhosgail e fhein 'ragged school' anns an aon togalach far a bheil an Camera Obscura – a chum Patrick Geddes a dol – fhathast 'san latha an diugh.

Thug e a steach na cloinn a bu bhochd a bha ri lorg anns na sraighdean agus na slums, agus fhuair iad fasgadh, aodach, biadh, foghlam. Bhiodh iad cuideachd a faighean treanadh ann an sgilean gniomhachas airson na balaich, agus na clann-nighinn gus am biodh iad nan 'thrifty wives for working men'

B'em buaidh a bh'aig a seo, gun deach cloinn bhochd a sguabadh 'o na sraidean agus a steach dha na sgoiltean agus ann an greiseag bheag, chaidh an t-aireamh de chloinn ann am priosainn Dhun Eidean sios 75%.

Leis an uidh a bh'aige ann an slainte agus cothroman na h-oigridh, agus seach gu robh 10nar chloinn aige fhein, chanadh e “I am rich in nothing but children.”

B'e an 'temperance movement' iomairt eile anns an robh Guthrie an sas gu mor. Aig an t-am, bhiodh fiu an cuid mhor de chleirich ag ol gu tric agus bha mothachail dhan an cron a bha deoch laidir a deanamah air coimhearsnachdan agus teaghlaich bochd.

Bhiodh e fhein ag ol gun robh e 38 bliadhn a dh'aois, ach aon latha, agus e a cuairteachadh Eirinn le ministear eile, stad iad airson 'hot toddie' fhaighinn. Dh'fhaighnich iad dhan draibhair aca – duine simplidh Eirinneach gun foghlam – an robh e fhein ag iarraidh deoch. 'S e fhreagair e nach do ghabh e deoch laidir a riamh agus nach gabhadh.

Chuir seo iongnadh air Guthrie, agus bho'n latha sin bha e T-Total, agus a stri airson taic thoirt do dhaoine agus coimhearsnachdan a bha fulaing fo bhuaidh alcohol.

Steidhich e am Free Church Temperance Society agus an Scottish Association for the Suppression of Drunkenness.

Chan e 'prohibitionist' a bh'ann idir, 's e bha an dochas bacadh a chuir air na trioblaidean a bha ceangailte ri daoine 'g ol cus agus taic thoirt to theaghlaich a bha fulaing seach gun robh greim aig an deoch air cuid de na parantan.

S'ann trobh na h-oidhirpean aige a cheadaich am Parlamaid am 'Forbes-MacKenzie Act' ann an 1853, a chuir stad air alcohol bhith ga reic air Latha an Sabaid agus robh 10am agus an deidh 10pm air latha sam bith – agus na h-amanan seo againn fhathast an latha and diugh.