Aphra Behn

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Aphra Behn
Aphra Behn by Peter Lely ca. 1670.jpg
Beatha
Breith Kent, 10 dhen Iuchar 1640
Dùthaich  An Rìoghachd Aonaichte
Ciad chànan Beurla
Bàs Lunnainn, 16 dhen Ghiblean 1689
Àite-adhlacaidh Abaid Westminster
Foghlam
Cànain Beurla
Dreuchd
Dreuchd sgrìobhaiche-dràma, eadar-theangair, bàrd, sgrìobhadair agus nobhailiche
Far-ainmean Astrea
Gnè ealain ur-sgeulan romansach

B' e sgrìobhadair Sasannach a bh' ann an Aphra Behn (c.1640 - 16 Giblean 1689[1]) Sgrìobh i dealbh-chluichean, bàrdachd agus ficsean agus rinn i eadar-theangachaidhean.

Bu i tè de na ciad boireannaich a sgrìobh gu proifeasanta. Chaidh i seachad air nòsan culturach an linn sin agus dh'fhàg i an dìleab sin do bhana-sgrìobhadairean a thàinig as a dèidh.

Beatha[deasaich | deasaich an tùs]

Tiotal a' chiad chlò-bhualadh Oroonoko (1688)

Chan eil mòran fios ann mu dheidhinn làithean a h-òige. Tha fios gu do rugadh Behn anns na bliadhnaichean ro Chogadh Sìobhalta Shasainn. Tha coltas ann cuideachd gun do chuir e seachad ùine na h-òige ann an Suranam ann an Aimearaga a Deas.[1] Phòs i Johann Behn ach tha coltas ann gun do dh'eug e goirid às dèidh dhaibh pòsadh.[1]

Thòisich i ri sgrìobhadh agus dh'fhàs càirdeil ri na càirdean aig Iarla Rochester. Nuair a thòisich cogadh an aghaidh nan Duitseach, dh'obair i mar neach-brathaidh airson Teàrlach II. A dh'aindeoin 's gun tug i rabhadh do na Sasannaich gun robh plana aig na Duitsich ionnsaigh a thoirt bhon Abhainn Medway, cha deach an rabhadh aice a chreidsinn agus rinn na Duitsich a' chreach.[1]

Dìleab[deasaich | deasaich an tùs]

Bha Virginia Woolf a' cuimhneachadh oirre anns an aiste A Room of One's Own. Sgrìobh i
"All women together ought to let flowers fall upon the tomb of Aphra Behn which is, most scandalously but rather appropriately, in Westminster Abbey, for it was she who earned them the right to speak their minds.".[2]

Chaidh a thìodhlachadh ann an Abaid na h-Iar-mhanachainn. Chan eil a h-uaigh ann an Oisean nam Bàrd anns an Abaid. Lorgar i faisg air stairseach na h-Abaide ann an Clabhsair an Ear.[1]

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Abaid na h-Iar-mhanachainn”. Abaid na h-Iar-mhanachainn @ archive.org. Air a thogail 3 Màrt 2016.
  2. Woolf, Virginia (1929): A Room of One's Own. New York: Harcourt Brace, td. 69. OCLC 326933.