Anatole France

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Anatole France Nobel prize medal.svg
Anatole France, par T.A. Steinlein.jpg
Fiosrachadh
Rugadh Flag of France.svg Paris 16mh An Giblean 1844
Bàs Flag of France.svg Tours 12na An Damhair 1924
Obair Litreachas, Nobhailean
Cànan Fraingis
Linn 19mh linn, 20mh linn
Creideamh Caitligeach

B'e Anatole France, an t-ainm-pinn aig François-Anatole Thibault, sgriobhadair às An Fhraing. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an1921.[1]

Beatha[deasaich | edit source]

Rugadh e an 16mh latha dhen Ghiblean 1844 ann am Paris fhèin. ‘S e leabhraiche a bh’ann athair, is le sin chuireadh e seachad a bheatha a-measg leabhraichean. ‘S e Librairie de France (Gàidhlig: Bùth-leabhraichean na Frainge) an t-ainm a bha air a’ bhùth sin is chleachd Jacques Anatole François e airson ainm-pinn. Fhuair e a chuid fhoghlaim aig an àrd-sgoil caitligeach Collège Stanislaus is nuair a dh’ fhàg e an sgoil bha e an sàs ag obair ri taobh athar anns a’ bhùth aca. Fhuair e dreuchd mar leabharlannaiche aig Seanadh na Frainge ann an 1876. Chaidh aige ri ballrachd Académie française (Gàidhlig: Acadamaidh na Frainge) fhaighinn ann an 1896, nuair a chaochail Ferdinand de Lesseps.

Thug Anatole France taic làidir do dh’ Émile Zola anns a’ chùis Dreyfus, is fiù’s chuir e ainm gu athchuinge, a dh’iarr air na ùghdarrasan sgrùdadh air a’ chùis sin a dheànamh is gun toireadh bonn na Legión d'Honor[2] air ais do Zola, dìreach an latha an dèidh a dh’ fhoillsich Zola an t-airtgil J'accuse...! ann am pàipear-naidheachd. A bharrachd air sin bha e an sàs ann an stèidheachadh bhuidhne airson Còirichean Daonna. Dhèanadh iomairtean ann an dà chuid airson sgaradh na h-eaglaise bhon stàit agus airson aonaidhean-ciùide a chur air dòigh.

Bha e aig obair airson L'Humanité, pàipear-naidheachd an làimhe-chlì agus rinn e iomairt an aghaidh Còrdaidh Versailles ann an 1919, nuair a sgrìobh e artigil leis an tiotal An aghaidh na Sìthe gun Cheartas, a dh’fhoillsich L’Humanité air an 22mh latha dhen Iuchar sa bhliadhna sin. Sheas e aig na taghaidhean ann an 1914 airson Earran Fraingeach Eadar-nàiseanta na Luchd-Obrach (SFIO), seann ainm Pàrtaidh Sòisealach na Frainge, is bha dlùth air a’ Phàrtaidh Comannach na Frainge, ach rinn e dubh chàineadh orra mu dheireadh thall.

Chaochail e air an 12na latha dhen Damhair 1924 aig an dachaigh, ann an Tours.

Litreachas[deasaich | edit source]

Dh’fhàs Anatole France a bhith uabhasach ainmeil an an 1888 nuair a dh’fhoillsich Le crime de Sylvestre Bonnard, seòrsa dhe sgrùdadh air an 19mh linn. Mholadh an leabhar air sàilleabh a chuid rosg eireachdail is fiù’s bhuannaich e duais Acadamaidh na Frainge.

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1921 airson a bhith ag aideachadh a chuid euchdan spaideil ann an litreachas, is iad làn nòs allail, tlusalachd gu math domhainn, ceadachas agus fìor nàdar Fraingeach"

A Chuid Obrach[deasaich | edit source]

Teamplaid:Col-2

Sgeulachdan is nobhailean goirid
  • 1879: Jocaste et le chat maigre
  • 1881: Le Crime de Sylvestre Bonnard
  • 1882: Les Désirs de Jean Servien
  • 1886: Nos enfants, scènes de la ville et des champs
  • 1889: Balthazar
  • 1890: Thaïs
  • 1892: L'Étui de nacre, recull de contes
  • 1892: La Rôtisserie de la reine Pédauque
  • 1893: Les Opinions de Jérôme Coignard
  • 1894: Le Lys rouge
  • 1895: Le Jardin d'Épicure
  • 1895: Le Puits de Sainte Claire
  • 1897: L'Orme du mail
  • 1897: Le Mannequin d'osier
  • 1899: L'Anneau d'améthyste
  • 1900: Clio
  • 1901: Monsieur Bergeret à Paris
  • 1901: L'Affaire Crainquebille
  • 1902: Le Procurateur de Judée
  • 1903: Histoires comiques
  • 1905: Sur la pierre blanche
  • 1908: L'Île des Pingouins
  • 1908: Les Contes de Jacques Tournebroche
  • 1909: Les Sept Femmes de Barbe bleue et autres contes merveilleux
  • 1912: Les dieux ont soif
  • 1914: La Révolte des anges
  • 1920: Marguerite
  • 1920: Le Comte Morin

Teamplaid:Col-2

Bàrdachd
  • 1870: La Mort d'un juste
  • 1873: Poèmes dorés
  • 1876: Les Noces corinthiennes, drama en vers
Cuimhneachan
  • 1885: Le Livre de mon ami
  • 1899: Pierre Nozière
  • 1918: Le Petit Pierre
  • 1922: La Vie en fleur
Drama
  • 1898: Au petit bonheur
  • 1903: Crainquebille
  • 1908: La comédie de celui qui épousa une femme muette
  • 1928: Le Mannequin d'osier, comèdia
Eachdraidh
  • 1908: Vie de Jeanne d'Arc
Beachdaireachd Litreach
  • 1869: Alfred de Vigny, estudi
  • 1888: Le château de Vaux-le-Vicomte
  • 1871: Le Parnasse contemporain
  • 1913: Le Génie latin, recull de prefacis
  • 1915: Sur la voie glorieuse
Beachdaireachd Sòisealta
  • 1902: Opinions sociales
  • 1904: Le parti noir
  • 1906: Vers les temps meilleurs

Onorachaidhean[deasaich | edit source]

Chuireadh an t-ainm aige gu asteroide (11166 Anatolefrance) a lorg Eric Walter Elst 27mh An Gearran 1998.

Aistean co-cheangailte[deasaich | edit source]

Iomraidhean[deasaich | edit source]

  1. Làrach-lìn oifigeil na Duaise
  2. Legión d'Honneur

Ceanglaichean a-mach[deasaich | edit source]