James Watt

O Uicipeid
(Air ath-sheòladh o Seumas MacBhatair)
Gearr leum gu: seòladh, lorg
James Watt
James Watt by Henry Howard.jpg
Beatha
Breith Grianaig, 19 dhen Fhaoilleach 1736
Dùthaich  Alba
Bàs Handsworth, 25 dhen Lùnastal 1819
Teaghlach
Athair James Watt
Cèile Ann MacGregor
Peggy Miller
Clann
Foghlam
Foghlam Oilthigh Ghlaschu
Cànain Beurla
Dreuchd
Dreuchd matamataigear, einnseanair, ceimigear, fiosaigiche, innleachdair agus neach-tionnsgain
Àitichean-obrach Glaschu agus Birmingham
Duaisean a fhuaras
Ballrachd An Comann Rìoghail
Acadamh Fhrangach nan Saidheansan
Comann Rìoghail Dhùn Èideann
James Watt Signature.svg

Is e saor-innealan-thomhais, innleadair agus fear-mhalairt a bha ann an James Watt (19 am Faoilleach 1736 - 25 an Lùnasdal 1819). Rugadh e ann an Grianaig, far an robh a h-athair na bhàillidh agus na fhear-togail thaighean is bhàtaichean. Chaochail e aig aois de 83 bliadhna ann am Birmingham, Shasainn.

Cha robh deagh shlàinte aige nuair a bha e na bhalach agus fhuair e foghlam tràth on a mhàthair mus deach e gu sgoil gràmair. Chaidh e an 1753 gu Glaschu airson tàilleabhachd agus an 1755 gu Lunnainn. Thill e gu Glaschu aig aois 21 a dh'fhosgladh bùth aig Oilthigh Ghlaschu airson innealan-thomhais matamataigeachd a dhèanamh agus a chàradh. 'S ann anns a' cheàrd sin a bha e nuair a chaidh iarraidh air samhail de dh'inneal Newcomein a chur an gleus. Bha an t-inneal an seilbh roinn Feallsanachd Nàdurra na h-Oilthighe ach cha do dh'obraich e gu cheart. 'S ann anns an iomairt siud a chruthaich e ciste fa-leth airson fuaradh agus dlùthadh stotha. Leis a' chiste-dhlùthaidh an staid falamhantas, nan chuireadh an ciste-dhluthaidh an co-radhas leis an t-siolandair làn stotha, teicheadh stotha bhon t-siolandair dhan chiste-dhlùthaidh - far an rachadh a dlùthadh ri uisge-glèidheadh mar sin falamhantas a' chiste-dhlùthaidh agus aobhraicheadh anns an t-siolandair an falamhantas a bha dhìth a dh'obraich an t-inneal.

Is e an dlùthadair (ciste-dhlùthaidh) fa-leth agus am brèbhet a chlàraich e air an son a bha na bhun-stèidh da fhortan.