Sòrbais Uachdarach

O Uicipeid
(Air ath-sheòladh o Sòrbais Uarach)
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Sòrbais Uachdarach
(Hornjoserbšćina )
Fuaimneachadh [ˈhɔrnjɔˌsɛrbʃtʃina]
Ga bruidhinn ann(s)
Luchd-labhairt iomlan

mu 13,300 [1]

Teaghlach-chànan

Innd-Eòrpach

Siostam-litreachaidh Aibidil Laideannach
Inbhe Oifigeil
Cànan oifigeil ann(s) a' Ghearmailt
Còdan Cànan
ISO 639-1 chan eil gin
ISO 639-2 hsb
ISO 639-3 hsb

Is e cànan a tha anns an t-Sòrbais Uachdarach (hornjoserbšćina, Beurla: Upper Sorbian). Buinnidh i don gheug Slàbhach den teaghlach Innd-Eòrpach. Tha an t-Sòrbais Uachdarach dlùth-chàirdeach don t-Sòrbais Ìochdarach, agus tha i faisg cuideachd air an t-Seacais, air an t-Slòbhacais agus air a’ Phòlais. Anns a' Ghearmailt tha inbhe thèarainte is oifigeil aig an t-Sòrbais Uachdarach mar mhion-chànain. [2]

Tha an t-Sòrbais Uachdarach ga bruidhinn ann an Sagsainn, gu h-àraid eadar Bautzen (Budyšin), Kamenz (Kamjenc) agus Hoyerswerda (Wojerecy). Tha mu 13,300 duine a’ cleachdadh Sòrbais Uachdarach mar phrìomh-chànan.

'S e cànan leasaichte a th' innte: tha briathrachas gràmair slàn aice agus chaidh briathrachas teicneolais, ealain no matamataigs a leasachadh agus gabhaidh fiù 's fiosaigs neo ceimig tro mheadhan na Sòrbais teagasg. Thairis air na linntean bha dà chanan Sòrbais Uachdarach ann: tè Uachdarach Chaitligeach agus tè Uachdarach Phròstanach ach bha an dà chànan co-leaghta na b'anmoiche. A bharrachd air sin bha agus tha buaidh làidir aig a' chreideamh air fèin-aithne nan Sòrbach. Thachair e mar eisimpleir gus às dèidh an darna cogaidh, nach do phòs na Sòrbaich Chaitligeach ach ri chèile.

'S e teis-meadhan beatha cultarach a’ chànain seo a tha anns a' bhaile Bautzen neo Budyšin ann an Upper Lusatia. Chìthear sanas-rathaid dà chànanach air feadh a' bhaile.

Eisimpleir[deasaich | deasaich an tùs]

Seo eisimpleir le Sòrbais Uachdarach agus Gàidhlig:

Sòrbais Uachdarach Gàidhlig
Dobry dźeń! Latha math
(Madainn mhath, Feasgar math)
Dołho so njesmój widźałoj!
Kak so tebi wjedźe?
Chan fhaca mi thu airson greis.
Ciamar a tha thu?
Jara derje!
A kak so tebi wjedźe?
Glè mhath.
Agus ciamar a tha thu fhèin?
Dźe tak.
Sym so nazymnił(a).1
Chan eil dona.
Tha an cnatan orm.
Dźens pak su tu wjele ludźi! Tha mòran a’ dol an-seo.2
Chcemoj zhromadnje kofej pić? 3 An tèid sinn a dh’òl cupa cofaidh còmhla?
Haj, to činimoj! 3 Thèid, nì sinn sin.
  • 1 "a" ma bhios boireannach a' bruidhinn
  • 2 facal air fhacal: Ach tha mòran daoine an seo an-diugh.
  • 3 ma bhios dithis a' bruidhinn
Bioball ann an Sòrbais Uachdarach

Iomradh[deasaich | deasaich an tùs]

  1. Ethnologue
  2. European Charter for Regional or Minority Languages

Faic cuideachd[deasaich | deasaich an tùs]

Commons
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo: