Poll Iù

O Uicipeid
Jump to navigation Jump to search
Poll Iù
Poolewe view.jpg
Suidheachadh
Poll Iù is located in Alba
Poll Iù
Poll Iù (Alba)
Dùthaich Flag of Scotland.svg Alba
Comhairle Comhairle na Gàidhealtachd
Co-chomharran 57° 45′ 54″
5° 36′ 14.4″
Comharradh-clèithe NG8580
Feartan fiosaigeach
Àireamh-shluaigh 230 ()
Àireamh fòn 01445
Còd-puist IV22

'S e baile beag aig ceann Loch Iùbh a th ' ann am Poll Iù (Beurla: Poolewe)[1] Tha e mu 4 mìle (6.5 km) ear-thuath air Geàrrloch air an rathaid A 832 agus mu dhà mhìle (3 km) iar air Loch Ma-ruibhe. Tha Abhainn Iubh a' sruthadh tron bhaile. 'S e aon de na h-aibhnichean as giorra ann an Alba a tha innte, tha i a' ruith airson mìle (1.6 km) eadar Loch Ma-ruibhe is a' mhuir.

Ainm na h-àite[deasaich | deasaich an tùs]

A rèir William J. Watson 's e 'Abhainn Iù' a thuirt muinntir a‘ bhaile ris a‘ bhaile fhèin. Tha e den bheachd gur dòcha gun tàinig am facal 'iù' bhon fhacal 'eo' ann an Gàidhlig na h-Èireann agus a‘ ciallachadh craobh-iubhair.[2] Nochdaidh ainm a' bhaile mar 'Poll Iubh' no 'Abhainn Iubh' aig Iain Mac an Tàilleir.[3]

Oighreachd is Gàraidhean Inbhir Iù[deasaich | deasaich an tùs]

Tha Oighreachd is Gàraidhean Inbhir Iù suidhichte tuath air a' bhaile. Chaidh na gàraidhean a chur air bhonn le Osgood MhicChoinnich anns na 1860an. Nuair a fhuair e an oighreachd cha robh ach aon chraobh a' fàs air a' chnoc chreagach seo leis an t-ainm 'Am Ploc Àrd'.[4] Tha an oighreachd cho mòr ri 800 ha agus na laighe dìreach air a' costa, gun fàsadh idir. Ged-tà, air sgàth Sruth a' Chuain Siar a Tuath agus le fàs chraobhan is togail bhallaichean chaidh an oighreachd a thionndadh gu àite tìorail. Chaochail Osgood ann an 1922, ach chum an nighean aige, Màiri Sawyer, ris an obair leasachaidh a thòisich e. Thog i taigh an seo anns na 1930an. Ged a bha na gàraidhean a' tàladh luchd-tadhail bho chionn fhada, cha robh an taigh fosgailte dhan phoball. Ann an 1952, bliadhna ro bhàs Màiri Sawyer, thug i an oighreachd do dh'Urras Nàiseanta na h-Alba.[4] Ach thairis air na bliadhnaichean thuit an togalach ann an droch staid. San t-Sultain 2016 dh'fhosgail Taigh Inbhir Iù dhan phoball airson a' chiad uair a-riamh an dèidh £2m a chosg air obair-leasachaidh thairis air deich mìosan.[5]

Dealbhan[deasaich | deasaich an tùs]

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. Poll Iù/ Poolewe”. Ainmean-Àite na h-Alba. Air a thogail 25mh dhen Chèitean 2017.
  2. Watson, William J. Watson (1904): Place Names of Ross and Cromarty. Inverness: The Northern counties Printing and Publishing Company, td. 230 -231. Air a thogail 15mh dhen Iuchar 2017. 
  3. Mac an Tàilleir, Iain (2003): “Ainmean-Àite”, td. 96. Air a thogail 15mh dhen Iuchar 2017.
  4. 4.0 4.1 Inverewe Garden(Beurla). Undiscovered Scotland. Air a thogail 15mh dhen Iuchar 2017.
  5. Taigh Inbhir Iù fosgailte(Gàidhlig). BBA Naidheachdan. Air a thogail 15mh dhen Iuchar 2017.

Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]

Commons-logo.svg
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo: