Gnìomhair

'S e pàirt gràmair glè chudromach a tha ann a’ "ghnìomhair" (Beurla verb). 'S e am facal dh’innseas dè tha cuideigin neo rudeigin a’ dèanamh, a’ faireachdainn ⁊c. 'S e gnìomhairean a tha ann am facail mar "bi", "ceannaich", "ith", "snàmh", agus "suidh"

Chan urrainn do ainmear rosg-rann a dhèanamh na aonar, ged is urrainn do gnìomhair ga dhèanamh.

Anns a' Ghàidhlig

Coltach ri Gàidhlig na h-Èirinn agus Gàidhlig Mhanainn, tha riochdan eisimeileach is neo-eisimeileach aig gnìomhairean na Gàidhlig. Bidh an riochd eisimeileach a' nochdadh às dèidh mìrean; an/m (mìr ceisteach), cha(n) (mìr àicheil), gun/nach

An Tràth Làthaireach

Cha bhi an Tràth Làthaireach a' nochdadh anns a' Ghàidhlig an-diugh, ach aon ghnìomhair; tha, agus an riochd eisimeileach aige; (chan) eil + (a bh)eil.

An Tràth Caithte

Dèanar gnìomhairean riaghailteach le sèimheachadh na gaise. Dèanar an riochd eisimeileach anns an aon dòigh, ach cuirear 'do' eadar am mìr agus an gnìomhair.

Ceannaich - Cheannaich | Cha do cheannaich | An do cheannaich?

Ith - Dh'ith | Cha do dh'ith | An do dh'ith?

Suidh - Shuidh | Cha do shuidh | An do shuidh?

Gnìomhairean neo-riaghailteach

Abair	Thuirt	Cha tuirt	An tuirt?
Beir	Rug	Cha do ruig	An do rug
Cluinn	Chuala	Cha cuala	An cuala?
Dèan	Rinn	Cha d' rinn	An d' rinn?
Faic	Chunnaic	Chan fhaca	Am faca?
Faigh	Fhuair	Cha d' fhuair	An d' fhuair
Rach	Chaidh	Cha deach	An deach?
Ruig	Ràinig	Cha d' ràinig	An d' ràinig
Thoir	Thug	Cha tug	An tug?
Thig	Thàinig	Cha tàinig	An tàinig?

An Tràth Teachdail

Dèanar gnìomhairean riaghailteach leis an deireadh (-[a]idh) a chur ris a' ghas. Tha an riochd eisimeileach dìreach an gas gnìomhaireach.

Tha riochd a bharrachd ann cuideachd, an riochd dàimheach. Cleachdar an riochd seo ro fhaclann leithid, 'dè', 'carson', 'ma', 'nuair a', às bith a bhios 'a' (an riochdair dàimheach) an-diugh no gu h-eachdraidheil.

Ceannaich - Ceannaichidh | Cha cheannaich | An ceannaich? | cheannaicheas

Ith - Ithidh | Chan ith | An ith? | itheas

Suidh - Suidhidh | Chan shuidh | An suidh? | suidheas

Gnìomhairean neo-riaghailteach

Abair	Their Canaidh	Chan abair Cha chan	An abair? An can?	dh'abras chanas
Beir	Beiridh	Cha bheir	Am beir?	bheireas
Cluinn	Cluinnidh	Cha chluinn	An cluinn?	chluinneas
Dèan	Nì	Cha dèan	An dèan?	nì
Faic	Chì	Chan fhaic	Am faic?	chì
Faigh	Gheibh	Chan fhaigh	Am faigh?	gheibh
Rach	Thèid	Cha tèid	An tèid?	thèid
Ruig	Ruigidh	Cha ruig	An ruig?	ruigeas
Thoir	Bheir	Cha toir	An toir?	bheir
Thig	Thig	Cha tig	An tig?	thig

An Tràth Cumhach

1d phearsa singilte: cuirear -(a)inn ri deireadh na gaise sèimhichte.

1d phearsa iolra: cuirear -(e)amaid ri deireadh na gaise sèimhichte.

Gach pearsa eile: cuirear -(e)adh ri deireadh na gaise sèimhichte.

Tog!
Thogainn
Thogadh tu
Thogadh e/i
Thogamaid/Thogadh sinn
Thogadh sibh
Thogadh iad

Faicibh tuilleadh

• Fulangach