Frances Tolmie

O Uicipeid
Jump to navigation Jump to search
Frances Tolmie
Beatha
Breith Diùirnis, An t-Eilean Sgitheanach, 13 dhen Dàmhair 1840
Dùthaich  Alba
Bàs Dùn Bheagain, 31 dhen Dùbhlachd 1926
Foghlam
Foghlam Colaiste Newnham
Cànain Gàidhlig
Beurla
Dreuchd
Dreuchd beul-aithrisiche

Tha Frances Tolmie (1840-1926) ainmeil airson nan cruinneachaidhean de dh'òrain Ghàidhlig a rinn i. B' i a' chiad neach-cruinneachaidh nach do dh'fheuch na h-òrain a 'leasachadh' nuair a dh'fhoillsich i iad, ach a thug iomradh orra mar a chuala i iad.[1]

A beatha[deasaich | deasaich an tùs]

Rugadh i ann an 1840 ann an Uiginis, an t-Eilean Sgitheanach. B' e athair John Tolmie, fear-baile no gabhaltach ann an Uiginis. Tha beul-aithris air an Eilean ag innse gur e Lochlannaich a bh' anns na Tolmie agus gun do thog iad Caisteal Dhùin Thuilm.[2]

Chuir i seachad a beatha le a bràthair ann an Sròn an t-Sìthein agus an uair sin ann an Bracadal bho 1856 nuair a chaidh a bràthair a ghairm dhan eaglais an sin.

A h-obair[deasaich | deasaich an tùs]

Bha Gàidhlig aice agus bha comas aice ceòl a sgrìobhadh agus a leughadh. [1]

Mar nighean òg, rinn i obair airson a' Bhana-mhaighstir NicLeòid Dhùn Bheagan, a' fighe stocainnean do shaighdearan anns a' Chogadh Crimea. [1] B' ann aig an àm sin a thòisich i òrain a chruinneachadh bho a teaghlach fhèin agus a coimhearsnachd.[1] Thug i na h-òrain dhan English Folksong Society a dh'fhoillsich iad ann an 1911.[1] Thug i òrain cuideachd do Keith Norman MacDonald agus tha 130 òrain anns a' Gesto Collection a dh'fhoillsich e.[1]

Clàr-leughaidh[deasaich | deasaich an tùs]

  • Tolmie, Frances. One hundred and five songs of occupation from the Western Isles of Scotland Ceredigion: Llanerch, 1997 ("Reprinted from the Journal of the Folk-Song Society, no. 16, 3rd part of vol. IV, 1911.")

Sgrìobhaidhean mu a deidhinn[deasaich | deasaich an tùs]

  • Bassin, Rose Ethel. The debt of Marjory Kennedy Fraser to Frances Tolmie. A paper read to the Gaelic Society of Inverness on 28th March, 1958. Reprinted from Gaelic Society of Inverness transactions. Stirling: s.n., 1963
  • Bassin, Ethel. The old songs of Skye: Frances Tolmie and her circle Derek Bowman (deas.) London: Routledge and Kegan Paul, 1977.
  • De Val, Dorothy. 'Collecting in Scotland and Ireland' ann an In search of song : the life and times of Lucy Broadwood Farnham, 2011.
  • Leabharlann Nàiseanta na h-Alba (NLS) 'Correspondence and papers of Hector Hugh Mackenzie (1867-1948) mostly relating to Highland History and music, including some papers relating to Frances Tolmie. Acc 12175'
  • Nicolson, A.W. 'Look Out For New Book' ann an The Clarion of Skye Issue 18, July 1952. Page 5.
  • 'Frances Tolmie' Clàradh leis an Urr. Ailig MacCoinnich a' bruidhinn ri Iain Peatarsan air Tobar an Dualchais. 1971. URL
  • 'Luadh; Frances Tolmie a' tadhal air Beàrnaraigh.' Clàradh le Dòmhnall Iain MacAsgaill air Tobar an Dualchais. URL
  • 'Prògram Choinnich: Màiri Nighean Alasdair Ruaidh agus Francis Tolmie.' Coinneach MacÌomhair & Mòrag NicLeòid. 1995.02.21. URL
  • 'Prògram Choinnich: Leabhar de 105 òrain a chruinnich Frances Tolmie.' Coinneach MacÌomhair & Mòrag NicLeòid. 1997.10.16 URL

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 MacLeod, Morag (2007) 'Collectors of Gaelic Song' ann an A Compendium of Scottish Ethnology Volume 10: Oral Literature and Performance Culture John Beech et al. (deas.) Edinburgh: John Donald. d.441-2. ISBN: 9780859766791
  2. Nicolson, A.W. 'Look Out For New Book' ann an The Clarion of Skye Issue 18, July 1952. d. 5.