Baile MhicIllFhaolain

O Uicipeid
(Air ath-sheòladh o Balmaclellan)
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Baile MhicIllFhaolain
'Old Mortality', Balmaclellan - geograph.org.uk - 680186.jpg
Mapa dg Baile MhicIllFhaolain.jpg
Suidheachadh
Dùthaich Flag of Scotland.svg Alba
Ceàrn Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh
Co-chomharran 55° 05′ 16" Tuath
04° 06′ 46" Iar
Feartan fiosaigeach
Àireamh-shluaigh 140 (2011)
Àireamh fòn 01644
Duilleag oifigeil Baile MhicIllFhaolain aig Discover Scotland

‘S e baile beag dùthchasail faisg air Baile Ùr nan Stiùbhartach air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th’ ann am Baile MhicIllFhaolain (Seann Chuimris: Treuercarcou). Tha e suidhichte aig 85m os cionn ìre na mara,[1] ann an cridhe na roinne Dùn Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Chille Chuithbeirt ro 1975), eadar Baile Ùr Ghall-Ghaidhealaibh agus Clachan Eòin, ri taobh an Uillt Aquavitae.[2] Tha e 33km air falbh bho Dhùn Phrìs, 85km bho Glaschu, 62km bhon An t-Sròn Reamhar agus 111km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[3] Tha dìreach 140 duine a’ fuireach anns a’ bhaile[4] agus 's e Beurla a th' ann a’ chiad chànain aig a’ mhòr-chuid dhe na daoine ann am Baile MhicIllFhaolain. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas.

Freumhan an Ainm[deasaich | deasaich an tùs]

A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e cinnteach gur ann à baile, mac, gille agus faolan anns a' Ghàidhlig fhèin a tha an t-ainm. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Chille Chuithbeirt fhèin anns an 17mh Linn.[5] Tha cuid dhen bheachd gu robh an cànan fhathast beò ro 1700.[6]

Eachdraidh[deasaich | deasaich an tùs]

Thathar air ball-ceàirde Ceilteach neo dhà a lorg san sgìre agus chleachdadh an t-seann ainm aig ìre oifigeil gu ruige an 13mh Linne agus thogadh daingneach Ghàidhealach san 12mh Linn a thug ainm dhan bhaile. Chruthaich Uilleam MacIllFhaolain Caisteal Barscobe an seo ann an 1648,[7] fear dhe na taigh-tùir mu dheireadh a chuireadh air dòigh ann an Alba. Ri linn An Ath-Leasachaidh bha an t-suidheachadh gu math connspaideach agus bha mòr-chuid Pròstanach sa bhaile, a dh'aindeoin na dhèanadh an riaghaltas nan aghaidh. Tha beul-aithris a' cumail a' dol gun do rugadh bana-bhuidseach an seo, tè air an robh Eilispidh NicEòghain, a chuireadh gu bàs ann an Cille Chuithbeirt ann an 1698[8] agus gun do thìodhlacadh i taobh a-muigh na cille an seo.

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]

  1. Meteo Consult
  2. Kirkcudbright
  3. Google Earth
  4. The Glenkens
  5. Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147
  6. Lorimer, W. L., "The Persistence of Gaelic in Galloway and Carrick", ann an Scottish Gaelic Studies, VI.2 (1949), duilleag 117
  7. Barscobe Castle
  8. A' Chomhairle