Achadh na Meilge
| Achadh na Meilge | |
| Ainm Beurla: Auchenmalg | |
 | |
 | |
 | |
| 54°49′57″N 4°45′3″W | |
| Suidheachadh | |
| Dùthaich |  Alba |
| Comhairle | Dùn Phris agus Gall-Ghàidhealaibh |
| Siorrachd | Siorrachd Bhaile na h-Ùige |
| Paraiste | Seann Lus[1] |
| Sgìre Phàrlamaid na h-Alba | Gall-Ghàidhealaibh agus Dùn Phris an Iar |
| Sgìre Phàrlamaid na RA | Dùn Phris agus Gall-Ghàidhealaibh |
| Ainm | |
| Roimhearach | ann an Achadh na Meilge |
| Ginideach | muinntir Achadh na Meilge |
| Feartan fiosaigeach | |
| Àireamh-shluaigh | |
| Àireamh fòn | 01776 |
| Còd-puist | DG8[2] |
‘S e baile beag dùthchasail faisg air Baile na h-Ùige, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann an Achadh na Meilge[3] (Beurla/Beurla Ghallta: Auchenmalg). Tha e suidhichte eadar ìre na mara,[4] shìos air a' chladaich agus 28m shuas air a' bheinn, air beulaibh Bàgh Ghlinne Luis, air Leth-eilean na Machrach, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghaidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975), eadar Am Magh Crom agus Clachan Ghlinn Lus. Tha e 306km air falbh bho Obar Dheathain, 119km bho Ghlaschu, 78km bho Dhùn Phrìs agus 159km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha.[5] 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh ann an Achadh na Meilge. Tha Eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas agus turasachd. Taobh fhoghlaim, chan eil sgoil ann agus le sin feumar a dhol bhun-sgoil ann an Clachan Ghlinn Lus[6] agus dhan àrd-sgoil anns An t-Sròin Reamhar.[7] Tha baile ainmeil air feadh na na h-Alba air sàilleabh gu bheil an dàrna taigh-seinnse nas aosda ann an Alba an seo.
Freumhan an Ainm
[deasaich | deasaich an tùs]A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à achadh agus mealg san tuiseal ginideach anns a' Ghàidhlig fhèin a th' ann ainm a' bhaile.[8] Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn.[9]
Eachdraidh
[deasaich | deasaich an tùs]'S e na tursachan ro-eachdraidheil a tha faisg air an drochaid an rud as aosda sa bhaile.[10] Dheidheadh rathad Ròmanach tron sgìre agus bha campa Ròmanach san dearbh àite far a bheil Achadh na Meilge an latha an-diugh cuideachd.[11] Thogadh sgoil ann an 1858 ach dhùineadh ann an 1961 i.[12] Tha i na taigh-òsta a-nis.
Poileataigs
[deasaich | deasaich an tùs]'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Seann Lus a bhuineas Achadh na Meilge, a ghabhas a-steach Dùn Reichit, Barblae agus Clachan Ghlinn Lus cuideachd. Tha dìreach 1,315 duine a' fuireach san sgìre air fad.[13] Tha 15 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre. Thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann Talla a' Bhaile, ann an Clachan Ghlinn Lus. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 02 (Wigtown an Iar) airson Comhairle na Roinne.[14]
Còmhdhail
[deasaich | deasaich an tùs]'S e an A747 Clachan Ghlinn Lus gu Glasserton a' phrìomh rathad tron bhaile. Chan eil seirbheis rèile ann. A dh'aindeoin sin, tha seirbheis bhus a' frithealadh a' bhaile:
Iomraidhean
[deasaich | deasaich an tùs]- ↑ Arcgis
- ↑ Post Code Maps
- ↑ “Plana Gàidhlig Chomhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh 2022-2027” (gd), td. 6. Air a thogail 28mh dhen Fhaoilleach 2026.
- ↑ Elevation Map
- ↑ Distance from to
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ Stranraer Academy
- ↑ The Placenames of Scotland, James B. Johnston, Dùn Èideann 1892
- ↑ Transactions and Journal of Proceedings of the Dumfriesshire and Galloway Natural History and Antiquarian Society. Third Series. Volume XI: 147
- ↑ CANMORE
- ↑ Archiuk
- ↑ British Listed Buildings
- ↑ A' Chomhairle
- ↑ “Dumfries and Galloway Wards 2007”. Local Government Boundary Commission for Scotland. Air a thogail 29mh dhen Ghiblean 2017.
- ↑ Còmhdhail na Comhairle
Achadh na Meilge • Àrd Bhaile • Baile Gheàrr Lios • Baile na h-Ùige • Baile Ùr Ghlinn Lus • Baile Ùr nan Stiùbhartach • Barrachan • Blaidneach • Càrn Rìoghain • Cille Chainneir • Cill Choluim • Cill Chomhghain • Cill na Tràghad • Clachan Ghlinn Lus • Damnaglaur • An Druim Mòr • Dùn Reichit • Eaglais Steafain • An Eilreig • Ervie • A' Ghlac • Na Lochain • Lios Uillt • Am Magh Crom • Am Monadh Rèidh • Port Neasaig • Port Phàdraig • Port Rosnait • Poll an Iùbhair • Sandhead • Soirbidh • An t-Sròn Reamhar • Whauphill • Whithorn