Albert Einstein

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg
Albert Einstein
Albert Einstein Head.jpg
Beatha
Breith Ulm, 14 dhen Mhàrt 1879
Dùthaich Rìoghachd Württemberg  (14 dhen Mhàrt 1879 -  28 dhen Fhaoilleach 1896)
duine gun stàit  (28 dhen Fhaoilleach 1896 -  21 dhen Ghearran 1901)
 An Eilbheis  (21 dhen Ghearran 1901 -  18 dhen Ghiblean 1955)
 Ostair-Ungaire  (1911 -  1912)
Rìoghachd na Pruise  (1914 -  1918)
Saor-stàit na Pruise  (1918 -  1933)
 Poblachd Weimar  (1920 -
 Na Stàitean Aonaichte  (1940 -  18 dhen Ghiblean 1955)
Àite-fuirich Einsteinhaus Caputh
Einsteinhaus
Cinneadh Iùdhaich
Gearmailtich
Ciad chànan Gearmailtis
Bàs Princeton, 18 dhen Ghiblean 1955
Àite-adhlacaidh Taigh-tasgaidh Nàiseanta na Slàinte is an Leigheis
Nàdar a’ bhàis  (abdominal aortic aneurysm)
Teaghlach
Athair Hermann Einstein
Màthair Pauline Koch
Cèile Mileva Marić  (16 dhen Fhaoilleach 1903 -  14 dhen Ghearran 1919)
Elsa Einstein  (1919 -  20 dhen Dùbhlachd 1936)
Clann
Bràithrean ⁊ peathraichean
Foghlam
Foghlam Oilthigh Zürich 30 dhen Ghiblean 1905) doctoral thesis, ceum dotaireachd : Fiosaig
Luitpold-Gymnasium
(1888 - 1894)
Alte Kantonsschule Aarau
(1895 - dhen t-Sultain 1896) Matura
ETH Zurich
(1896 - 1900) Baidealair nan Saidheansan : mathematics education
Stiùiriche an teusais Alfred Kleiner
Heinrich Burkhardt
Cànain Beurla
Gearmailtis
Luchd-teagaisg Heinrich Friedrich Weber
Oileanaich Ernst G. Straus
Dreuchd
Dreuchd fiosaigiche teòirigeach, feallsanaiche saidheans, innleachdair, sgrìobhadair saidheans, oide-eòlaiche, neach-teagaisg oilthigh, ollamh, fiosaigiche agus sgrìobhadair neo-fhicsein
Àitichean-obrach Berne, Pràg, Zürich, Berlin, Caputh agus Princeton
Fastaichean Oilthigh Leiden
Oilthigh Theàrlaich ann am Pràg
Institiuid Fheadarail Eilbheiseach na Seilbheachd Inntleachdail  (16 dhen Ògmhios 1902 -  1909)
Oilthigh Bern  (1908 -  1909)
Oilthigh Zürich  (1909 -  1911)
Oilthigh Karl-Ferdinand  (dhen Fhaoilleach 1911 -  dhen Dàmhair 1912)
ETH Zurich  (dhen Dàmhair 1912 -  1914)
Acadamh Phruiseach nan Saidheansan  (1914 -  1933)
Oilthigh Humboldt Berlin  (1914 -  1933)
Comann Gearmailteach na Saidheans  (1916 -  1918)
Comann Kaiser Wilhelm  (1917 -  1933)
Oilthigh Princeton  (1933 -  1955)
Obraichean comharraichte special relativity
general relativity
Brownian motion
photoelectric effect
Duaisean a fhuaras
Ainmeachadh airson duaisean
Ballrachd An Comann Rìoghail
Acadamh Phruiseach nan Saidheansan
Acadamh Ghearmailteach nan Saidheansan Leopoldina
Acadamh nan Lincei
Comann Aimeireaganach na Feallsanachd
Acadamh Bhavarianach nan Saidheansan is Daonnachdan
Acadamh nan Saidheansan ann an Göttingen
Acadamh Saidheansan an USSR
Acadamh Fhrangach nan Saidheansan
Acadamh Rìoghail Shuaineach nan Saidheansan
Acadamh Rìoghail nan Tìrean Ìsle airson nan Ealan is Saidheansan
Acadamh Aimeireaga nan Ealan is nan Saidheans
Acadamh Ruiseanach nan Saidheansan
Acadamh Innseanach Nàiseanta nan Saidheansan
IMDb nm0251868
einstein.biz/
Albert Einstein signature 1934.svg

'S e neach nàdar-fheallsanachd agus saidheans a bh'ann an Albert Einstein (Ulm, 14 am Màrt, 1879 - Princeton, 18 an Giblean 1955). Tha mòran den beachd gur e an duine is ealanta a bh' anns an 20mh linn agus ann an 1921 bhuannaich e an Duais Nobel ann am Fiosaigs.

Tha Einstein gu math ainmeil airson na beachdan aige mu solas, stuth, tarraing na talmhainn, fànas agus tìde a chuidich luchd-saidheans na rudan seo a thuigse na b' fheàrr. 'Se an teòirig na dàimheachd sònraichte agus an teòirig na dàimheachd coitcheann a tha aca air na beachdan seo.

Bha Einstein air a bhreith ann an Ulm, Rìoghachd Württemberg 'sa Ghearmailt. 'S e Iùdhaich a bh' anns an teaghlach aige ach cha robh iad a cumail ris gu làidir agus chaidh Albert gu sgoil Caitligeach. Chan è oileanach uabhasach math a bh' ann agus bha gu leòr den bheachd gun robh e neo-thoinisgeil. Aon latha chaidh combaiste iùil-tharraingeach a thoirt dha agus fhuair e ùidh mòr ann an feuchainn ri tuigse ciamar a bhiathadh cumhachd do-fhaicsinneach a toirt air an dealg gluasad agus mar sin thoisich e ag ionnsachadh matamataigs agus saidheans.

Nuair a dh'fhàs e nas aosda chaidh e don sgoil anns an Eilbheis. An dèidh dha ceumnachadh fhuair e obair ann an oifis. Fhad 's a bha e ag obair an sin sgrìobh e na pàipearan is cudthromaiche aige a dhèanadh ainmeil mar neach-saidheans mòr. Fhuair e dotaireachd ann an 1905.

Ron toiseach a' Chiad Cogadh t-Saoghal ghluais e air ais dhan Ghearmailt agus fhuair e obair mar ceannard sgoil. Dh'fhuirich e ann am Berlin gun tàinig na Nàsaich gu cumhachd anns an riaghaltas nàiseanta. Bha na Nàsaich a' dèanamh casaid air Einstein agus ag ràdh gun robh e a feuchainn ri 'Jewish Physics' a dhèanamh agus bha luchd-saidheans Gearmailteach a' feuchainn ri na beachdan aige a bhreugnachadh. Ghluais e gu na Stàitean Aonaichte.

Troimh an Dàra Cogadh t-Saoghal 'se Einstein aon de na daoine a bha comhairliche gum bu choir do na Stàitean Aonaichte boma atamach a dhèanamh mus b' urrainn do na Gearmailtich. Anns a' bhliadhna 1952 dh'fhaighnich pàrlamaid Israel dha a bhith na cheann-suidhe ach dhiùlt e.

Beatha phearsanta[deasaich | deasaich an tùs]

Bha e pòsta aig Mileva Marić eadar 1903 is 1919 agus Elsa Löwenthal eadar 1919 is 1936.

Dh'ainmicheadh an eileamaid einsteinium air ann an 1955.

Iomraidhean[deasaich | deasaich an tùs]