Seumas Mac a' Phearsain

O Uicipeid
(Air ath-sheòladh o James Macpherson)
Gearr leum gu: seòladh, lorg
James Macpherson

B' e sgrìobhadair Albannach agus neach-poileataigs a bha ann an James Macpherson no Seumas Mac a' Phearsain (27 an Dàmhair 1736 ann an Ruadhainn, a' Ghàidhealtachd - 17 an Gearran 1796). Tha e ainmeil mar "eadar-theangaiche" de bhàrdachd Oisein (Ossian).

A Bheatha[deasaich | deasaich an tùs]

Rugadh Mac a' Phearsain ann an Ruadhainn ann am Bàideanach, agus bha Gàidhlig aige bho thùs. Bho 1753 a-mach chaidh e don King's College ann an Obar Dheathain agus an uair sin do dh'Oilthigh Dhùn Èideann. Aig an àm ud, thòisich e bàrdachd a sgrìobhadh, mar eisimpleir "The Highlander" ann an 1758, ach cha deach mòran dhiubh foillseachadh.

Dh’fhàs e ainmeil air sgàth 's an "eadar-theangachadh" de na Fragments of Ancient Poetry, dh’fhoillsichte le Hugh Blair ann an 1760. Bha na leabhraichean Fingal, an Ancient Epic Poem in Six Books (1761), Temora (1763) agus The Works of Ossian (1765) ga leantainn. Fhuair iad cliù mar obair den òranaiche Gàidhealach Oisean. Bhathar den bheachd gum b’ e cruinneachadh de sheann beul-aithris a bh’ annta, a lorg Macpherson air a' Ghàidhealtachd is na h-Eileanan Siar. Chaidh na leabhraichean eadar-theangachadh ann an cànain Eòrpach eile, far an robh iad tarraingeach don luchd-leughaidh cuideachd agus a’ leantainn do àm Romansach. Leis an ùidh ann an Oisean dh'atharraich an t-ainm "Erse" gu Gàidhlig airson Gàidhlig na h-Alba. [1]

Bha deasbad mòr ann mu Oisean agus dè cho fìrinneach 's a bha obair Mhic a' Phearsain, an-diugh thathar den bheachd gun do sgrìobh Mac a' Phearsain a' bhàrdachd leis fhèin. Ann an 1952, dh'fhoillsich Ruaraidh MacThòmais an leabhar The Gaelic Sources of MacPherson's "Ossian", anns a bheil e a' sgrùdadh nan tùsan Gàidhlig a bha Mac a' Phearsain a' cleachdadh.

Tùsan[deasaich | deasaich an tùs]

  1. Withers, C. (1984) Gaelic in Scotland 1698 to 1891: the geographical history of a language. Dùn Èideann: John Donald Publishers Ltd. ISBN 0859790979

Ceanglaichean a-mach[deasaich | deasaich an tùs]

Commons-logo.svg
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo: