Bàrdachd Ghàidhlig

O Uicipeid
Gearr leum gu: seòladh, lorg

13mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

15mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

16mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

17mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

18mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

Am Prionnsa Teàrlach Stiùbhart

Ann an 18mh linn, bha cuid de na bàird Gàidhlig an sàs ann an Ar-a-mach nan Seumasach, mar eisimpleir Alasdair mac Mhaighstir Alasdair neo Iain Ruadh Stiùbhart, is bha iad a' sabaid anns an arm aig Prionnsa Teàrlach Stiùbhart. Bha Rob Donn MacAoidh a' sgrìobhadh bàrdachd mu dhèidhinn nan daoine is nan tachartasan anns a' bhaile far an robh e a' fuireach, agus òrain a tha fhathast ainmeil. Tha Uilleam Ros gu h-àraidh ainmeil mar bhàrd gaoil. 'S e bàrd spioradail a bh' ann an Dùghall Bochanan, sgrìobh e dàin diadhaidh is cuideachd leabhar-latha far a bheil e a' toir cunntas air a bheatha is iompachadh cràbhach. Tha Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir ainmeil airson a bhàrdachd nàdarrach, mar eisimpleir 'Òran Coire a' Cheathaich', 'Cead Deireannach nam Beann' neo 'Moladh Beinn Dòbhrain'.

Bàird ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]

19mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

Boraraig, am baile a chaidh fhalmhachadh an 1851

Ann an 19mh linn, tha eilthireachd, fuadaichean is atharrachaidhean sòisealta air leth cudromach anns a' bhàrdachd Ghàidhlig. Bha Màiri Mhòr nan Òran an sàs ann an Còmhstri an Fhearainn, is sgrìobh i tòrr airson na croitearan a bhrosnachadh.  Tha bàrdachd Uilleim MhicDhunlèibhe a' toirt dealbh air seann eachdraidh na h-Alba, air na fuadaichean agus tachartasan co-aimsireil eile.

Tha Niall MacLeòid à Gleann Dail fhathast ainmeil mar ùghdar nan òran binne, mu dhèidhinn gaoil, an t-Eilean Sgitheanach neo cianalas, mar eisimpleir 'An Gleann San Robh Mi Òg'.

Bàird ainmeil[deasaich | deasaich an tùs]

20mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

AnRathadCian.jpg

Ann an 20mh linn, thòisich iomairt ùr sa bhàrdachd Ghàidhlig, nua-bhàrdachd, le cuspairean is dòighean-sgrìobhaidh ùr-nòsach.

Bha na bàird, Ruaraidh MacThòmais, Iain Mac a' Ghobhainn neo Dòmhnall MacAmhlaigh nam measg, fhathast a' sgrìobhadh mu dhèidhinn na h-àiteachan far an do rugadh is thogadh iad, ach ann an dòigh ùr is toinnte. 'S e cuspair cudromach anns an nua-bhàrdachd a bh' ann an cogadh cuideachd: Cogadh Sìobhalta na Spàinne airson Somhairle MacGill-Eain neo An Dàrna Cogadh airson MacGill-Eain is Deòrsa Mac Iain Dheòrsa.

Ann an 1943, nochd an ciad leabhar le Somhairle MacGill-Eain na h-aonar, Dàin do Eimhir agus Dàin Eile, ann an clò, is 's e aon de na leabhraichean Gàidhlig as cudromaiche ann an 20mh linn. 'S e 'Hallaig' (1954, Gairm) le MacGill-Eain, dàn mu dhèidhinn baile fuadaichte ann an Ratharsair, aon de na dàin Gàidhlig as ainmeile.

A thaobh nua-bhàrdachd is litreachas Gàidhlig anns an fharsaingeachd, bha Gairm, iris ràitheil Gàidhlig, air leth cudromach. Chaidh Gairm stèidheachadh ann an 1952 le Ruaraidh MacThòmais is Fionnlagh J. MacDhòmhnaill, is bha Ruaraidh MacThòmais na neach-deasachaidh airson 50 bliadhna eile.

Bàird ainmeil

Aonghas Dubh MacNeacail aig Feile na Greine, Tech Amergin, Waterville, Contae Chiarraí.

Cruinneachaidhean de bhàrdachd Ghaidhealach[deasaich | deasaich an tùs]

An Tuil.jpg

19mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

20mh linn[deasaich | deasaich an tùs]

Ceanglaichean a-muigh[deasaich | deasaich an tùs]